Bi kịch bắt đầu khi Thái sư Trần Thủ Độ, vì lo sợ vua
Thái Tông chưa có người nối dõi, đã ép nhà vua lấy chị dâu của mình là Thuận
Thiên công chúa (vợ Trần Liễu) khi bà đang mang thai Quốc Khang được 3 tháng.
Trần Quốc Khang sinh ra trong cung điện, danh nghĩa là con vua, nhưng thực chất
lại mang dòng máu của người bác.
Khi Quốc Khang lên 3 tuổi (1240), hoàng hậu Thuận Thiên lại sinh được người con trai khác với chính Thái Tông là Trần Hoảng, sau đó bà lại sinh Trần Quang Khải. So với hai người em, đều là những chính trị gia kiệt xuất, những nhà quân sự tài ba, thì Trần Quốc Khang lại chọn cho mình một lối sống hoàn toàn khác.
Sách Đại Việt sử lược và Đại Việt sử ký toàn thư mô tả ông là người không có tham vọng quyền lực. Ông thích sự xa hoa, hay làm những việc có phần "phô trương" nhưng lại rất lành tính, được mô tả là người có tướng mạo đẹp đẽ, phong thái ung dung.
Dù là con trưởng, nhưng do thân thế phức tạp, Trần Quốc Khang không được chọn làm thái tử. Ngôi vua được truyền cho Trần Hoảng chính là vua Trần Thánh Tông.
Giai thoại kể rằng Quốc Khang thường cùng Thánh Tông chơi đùa trước mặt Thượng hoàng. Thượng hoàng mặc áo bông trắng, Quốc Khang múa kiểu người Hồ, Thượng hoàng bèn cởi áo ban cho. Thánh Tông thấy vậy cũng múa kiểu người Hồ để đòi thưởng áo bông. Quốc Khang bèn nói:
Quý nhất là ngôi vua, tôi đã không tranh với chú hai rồi. Nay đức chí tôn cho tôi thứ nhỏ mọn này mà chú hai cũng muốn cướp sao?
Thượng hoàng Thái Tông cười nói với Quốc Khang:
Vậy ra con coi ngôi vua cũng chỉ như cái áo choàng này thôi à?
Thái Tông khen Quốc Khang, rồi ban áo cho ông. Trong hoàng gia, cha con, anh em hòa thuận không có hiềm khích.
Nhiều nhà sử học cho rằng, lối sống có phần "vô tư" và ham mê vui chơi của Quốc Khang thực chất là một cách ứng xử thông minh. Trong bối cảnh nhạy cảm của nhà Trần lúc bấy giờ, nếu Quốc Khang tỏ ra là một người ham quyền lực hoặc quá tài giỏi về chính trị, ông có thể trở thành mồi lửa cho một cuộc nội chiến giữa các phe phái.
Thay vào đó, ông chọn làm một Tĩnh Quốc Đại vương hiền lành, trung thành với triều đình.
Trần Quốc Khang dành phần lớn đời mình để cai quản vùng đất diễn châu (Nghệ An ngày nay). Tại đây, ông có công lớn trong việc khai hoang, lập ấp và giữ cho vùng biên viễn phía Nam của Đại Việt được bình yên.
Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông: Dù không trực tiếp cầm quân ra trận đánh những trận lớn như Trần Hưng Đạo, Trần Quang Khải, nhưng ông đóng vai trò hậu cần và giữ vững ổn định ở phía Nam, góp phần vào chiến thắng chung của dân tộc.
Câu chuyện về Trần Quốc Khang cho thấy một góc nhìn khác về lòng yêu nước. Không nhất thiết phải là người cầm kiếm xông pha trận mạc, đôi khi việc từ bỏ cái tôi và tham vọng cá nhân để giữ gìn sự đoàn kết của quốc gia, dòng tộc cũng là một loại anh hùng.
"Quốc Khang là người hiền lành, không có lòng khác, ấy là phúc của nhà Trần vậy."
Ông mất năm 1300, hưởng thọ 63 tuổi.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét