Đi Đà Lạt chơi với công ty của con trai đầu, mình mua
vội một chai dầu gió. Thấy ghi 3 chữ Hán 上標油, mình tò mò đọc “Thượng tiêu du”.
上 “thượng” nghĩa là “bên trên”, thì dễ hiểu thôi.
油 “du” nghĩa là “dầu” cũng dễ hiểu.
Nhưng 標
“tiêu” nó ẩn nghĩa gì ?
Mình tra thử từ điển
Hán Việt để rõ.
Thì ra 標 có nhiều cách đọc như : “tiêu, phiêu, biểu” có nghĩa là “ngọn”,
“khuôn mẫu”, “cây nêu”
Tên chữ Hán in trên hộp, trên chai của dòng dầu gió
Siang Pure Oil (thường gọi là dầu ông già Thái Lan) là 上標油 , phiên âm Hán Việt đọc là “Thượng Tiêu
Du”.
Cụm từ 上標油
còn có thể đọc theo âm Hán Việt là “Thượng Phiêu Du”, “Thượng Biểu Du”
(hoặc người Tàu gọi sản phẩm này là “Thượng Tiêu Bản”).
1. Nguồn gốc tên gọi
Thương hiệu dầu gió “Ông Già” Thái Lan Siang Pure Oil
có nguồn gốc sâu xa từ công thức y học cổ truyền của người Hoa di cư vùng Triều
Sán (Quảng Đông).
- Tên tiếng Thái: เซียงเพียวอิ๊ว
(Siang Pure Ew / Siang Pure Oil)
- Chữ Hán in trên hộp, trên chai: 上標油
- Phiên âm Triều Châu: Siang-phiêu-iú
(đọc
trại thành Siang-pure-oil trong tiếng Anh và tiếng Thái).
Thượng Tiêu Du
(上標油) mang ý nghĩa là
"loại dầu mang nhãn hiệu hàng đầu"
2. Chiết tự âm Hán Việt
Khi dịch chữ Hán 上標油
sang âm Hán Việt, chúng ta sẽ có:
上 (Thượng): Nghĩa
là ở trên, cao cấp, danh tiếng.
標 (Tiêu / Biểu):
Nghĩa là nhãn hiệu, cột mốc, tiêu chuẩn (trong từ "mục tiêu",
"nhãn hiệu").
油 (Du): Nghĩa là dầu,
tinh dầu.
* Nguồn gốc tên gọi "Siang Pure" liên quan đến
chữ Hán:
Do người sáng lập
thương hiệu này là ông Boonchua Eiampikul - một người gốc nhập cư từ vùng Sán Đầu
(Triều Châu, Trung Quốc) sang Thái Lan.
Khi phân phối cho thị trường người Hoa, hãng sử dụng
tên gọi Thượng Tiêu Du (上標油)
làm thương hiệu chính thức để khẳng định uy tín và chất lượng của sản phẩm.
Như vậy, từ phiên âm Triều Châu: Siang-phiêu-iú
(đọc trại thành Siang-pure-oil trong tiếng
Anh và tiếng Thái). Nhãn chữ Hán trên bao bì sản phẩm ghi là 上標油 với âm
Hán Việt là “Thượng Phiêu Du, “Thượng
Tiêu Du”, “Thượng Biểu Du”.
Trong tiếng Anh chữ “Pure” có nghĩa là tinh khiết, nguyên chất hoặc thuần
túy…
“Pure Oil”
có nghĩa là dầu nguyên chất hoặc dầu tinh khiết, chỉ loại dầu được chiết xuất từ
thực vật hoặc động vật mà không bị pha trộn với các chất phụ gia, tạp chất hay
dầu nền rẻ tiền khác.
Công dụng:
Dầu gió đỏ Siang Pure Oil là sản phẩm của Thái Lan
dùng để:
- Giảm cảm lạnh, ngạt mũi, đau đầu, chóng mặt.
- Xoa dịu vết sưng, bầm tím và ngứa do côn trùng đốt .
- Giảm đau cơ khớp nhẹ.
- Giữ ấm cơ thể và tạo cảm giác sảng khoái.
La
Thuỵ sưu tầm và biên tập
Phụ chú:
Âm Hán Việt có những cái ngồ ngộ. Trước 1975, khi học
môn triết, tôi ngỡ ngàng về một số từ ngữ chẳng hạn YÊN SĨ PHI LÝ THUẦN, sau đó
mới hay rằng đó là cách phiên âm Hán-Việt cũ từ chữ Hán 英士斐理純 (do Lương Khải Siêu phỏng dịch) để chỉ từ
INSPIRATION (có nghĩa là cảm hứng) ở tiếng Pháp hoặc tiếng Anh, trong triết học
dùng chỉ trạng thái thăng hoa, linh cảm hoặc nguồn cảm hứng sáng tác nghệ thuật.
*
Cũng lạ, PHIÊU 標 là âm Hán Việt của PURE (tiếng Anh), nhưng DU 油 là nghĩa chính của OIL (tiếng Anh).
"Thượng Phiêu Du"上標油 là hỗn hợp của phiên âm Hán Việt các từ tiếng Anh với âm Hán Việt của chữ Hán có ý nghĩa trực tiếp !
Tra từ điển Hán Nôm, ta thấy: 油 (DU)
- Âm Hán Việt: du
- Âm Quan thoại: yóu ㄧㄡˊ, yòu ㄧㄡˋ
- Âm Nôm: dàu, dầu, du, dư, rầu, trầu
- Âm Nhật (onyomi): ユ (yu), ユウ (yū)
- Âm Nhật (kunyomi): あぶら (abura)
- Âm Hàn: 유
- Âm Quảng Đông: jau4
Như vậy, "Íu" (hoặc "iêv", "iu"), không phải là phiên âm của chữ DU 油 mà là phiên âm của chữ OIL.
Từ OIL trong tiếng Anh được người Triều Châu phiên âm thành "อิ๊ว" - phát âm là iu / íw).
Trong tiếng Anh từ YOU được phiên âm quốc tế là /juː/, đọc nhanh nghe như là "du"
Từ THANK YOU được phiên âm quốc tế là /ˈθæŋk juː/, người Việt thường đọc gần đúng là "thanh-kyu" không đọc là ''thanh du'' ...
*
Tên chữ Hán của loại dầu gió này là hỗn hợp âm Hán Việt của chữ Hán như THƯỢNG 上 (Siang), kết hợp phiên âm Hán Việt các từ tiếng Anh PURE (phiêu) và OIL (Ew, íu) thành “Siang-phiêu-iú”, Thượng Phiêu Du (上標油). Đặc biệt, dù phiên âm chữ OIL trong tiếng Anh thành “íu”, họ vẫn viết chữ Hán là DU 油. Chữ PURE trong tiếng Anh, họ viết thành 標 “phiêu” (hoặc “tiêu”)
Dầu gió Siang Pure Oil (上標油) của Thái Lan, do người Hoa di cư từ vùng Sán Đầu (Triều Châu, Trung Quốc) sang Thái Lan sản xuất. Họ dùng tên tiếng Thái: เซียงเพียวอิ๊ว (Siang Pure Ew) và tên tiếng Anh Siang Pure Oil để quảng cáo cho thương hiệu dầu gió này, đồng thời ghi chữ Hán上標油 in trên hộp, trên chai với ý nghĩa là "loại dầu mang nhãn hiệu hàng đầu"
