BÂNG KHUÂNG

CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN NĂM MỚI KỶ HỢI 2019 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Thứ Bảy, 16 tháng 11, 2019

Ý NGHĨA BÀI ĐỒNG DAO “CHI CHI CHÀNH CHÀNH”

Nguồn:
https://tintuc.vn/tuoi-tho-ai-cung-biet-chi-chi-chanh-chanh-nhung-co-ai-hieu-y-nghia-bai-dong-dao-nay-post1234544

Thuở thơ bé, chắc hẳn đã nhiều người từng chơi trò “Chi chi chành chành” và thuộc lòng bài đồng dao này nhưng lại không nhiều người biết được ý nghĩa thực sự của nó.


        


Ý NGHĨA BÀI ĐỒNG DAO “CHI CHI CHÀNH CHÀNH”

Sở dĩ vì sao ý nghĩa của bài đồng dao này không được nhiều người biết đến là do trong quá trình truyền miệng, “Chi chi chành chành” đã có có sự biến tấu về nội dung khá đa dạng và gần như hoàn toàn khác so với bản gốc.

Phiên bản mà có lẽ nhiều người từng nghe nhất là:

Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa chết trương
Ba vươn bú tí
Bắt dế đi tìm
Ù à ù ập

Hay một phiên bản khác vần điệu hơn:

Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa mất cương
Ma vương ngũ đế
Bắt dế đi tìm
Ù à ù ập


     

Thế nhưng cả hai phiên bản trên đều khác so với bản gốc. Theo giải thích của sách Kinh Thi Việt Nam của nhà văn Trương Tửu, bài vè này được ghi lại trong giai đoạn lịch sử những năm 1856-1888 khi đất nước ta rơi vào loạn lạc, bị giặc Pháp xâm lược, triều đình rối loạn. 

Cụ thể là:

- Câu đầu: Chu tri rành rành có nghĩa là bố cáo cho mọi người đều biết.
- Câu thứ 2: Cái đanh nổ lửa nói về tiếng súng của quân đội Pháp bắn vào Đà Nẵng.
- Câu thứ 3: Con ngựa đứt cương chỉ việc băng hà của vua Tự Đức vào năm 1883 và sự rối loạn của triều đình Huế lúc bấy giờ. Sự kiện này cho thấy câu con ngựa mất cương hợp lý và có ý nghĩa hơn con ngựa chết trương.
- Câu thứ 4: Ba vương tập đế chỉ vào việc trong vòng chưa đầy 1 năm từ tháng 9 năm 1884 sau khi vua Tự Đức mất, đã có liên tiếp 3 vị vua thay nhau lên ngôi là Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi.
- Câu thứ 5: Cấp kế đi tìm nói về việc Tôn Thất Thuyết vì bị Thống Chế De Coursy xử ép nên đêm 22 tháng 5, 1885 liều đánh úp dinh Khâm Sứ và đồn Mang Cá ở Huế. Việc thất bại, Thuyết đem vua đi trốn rồi truyền hịch Cần Vương đi khắp nơi. Quân Pháp một mặt lo dẹp loạn, một mặt cấp tốc cho người đi tìm vua Hàm Nghi để làm yên lòng dân.
- Câu cuối: Hú tim òa ập chỉ vào việc tên Trương Quang Ngọc làm phản, cùng với suất đội hầu cận vua Hàm Nghi là Nguyễn Đình Tình, nửa đêm 26 tháng 9, 1888 cùng 20 thủ hạ xông vào chỗ vua tạm trú ở làng Tả Bảo, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình, bắt vua trong lúc đang ngủ.

1 nhận xét:

  1. Dù giáo sư Trương Tửu giải thích thì cũng cảm thấy...không tin lắm!
    Những trò chơi trẻ con khi hát đồng dao nhiều khi không thể giải thích một cách luận lí và khoa học, rành rẽ và rõ ràng. Tại sao vua Tự Đức chết lại thể hiện bằng câu "Con ngựa chết trương" rồi từ đó lần tới "Con ngựa mất cương" và cuối cùng là "Con ngựa đứt cương"? Câu "Hú tim òa ập" gán cho việc bắt vua lại càng VÔ CÙNG KHIÊN CƯỠNG! Ông Trần Gia Linh đã sưu tầm bài "Chi chi chành chành" trên như sau : Chi chi chành chành/ Cái đanh thổi lửa/ Con ngựa đứt cương/ Tam phương tứ hướng/ Cấp kế đi tìm/ Ù à ù ập/ Ngồi xập xuống đây" ( Đồng dao Việt Nam dành cho học sinh tiểu học, nxb Giáo Dục, tái bản lần thứ 2, trang 50). Một bài đồng dao khác : Chim ri là dì sáo sậu/ Sáo sậu là cậu sáo đen/ Sáo đen là em tu hú/ Thu hú là chú bồ các/ Bồ các là bác chim ri/ Chim ri là dì sáo sậu..." Ở đây bài đồng dao cốt cho trẻ biết TÊN các loài chim và biết QUAN HỆ gia đình. Nếu cố giải thích KHOA HỌC thì thật là...BẤT ỔN!

    Trả lờiXóa


POST HÌNH HOẶC VIDEO CLIP VÀO Ô COMMENT :

Các bạn chỉ việc copy link hình hoặc link video clip dán trực tiếp vào ô comment mà không cần dùng thẻ