BÂNG KHUÂNG

CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN NĂM MỚI KỶ HỢI 2019 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC
Hiển thị các bài đăng có nhãn NGUYỄN KHUYẾN. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn NGUYỄN KHUYẾN. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Ba, 18 tháng 6, 2019

THĂM NGÔI NHÀ CỦA CỤ TAM NGUYÊN YÊN ĐỔ NGUYỄN KHUYẾN - Quang Lê

Năm tháng trôi qua, nơi ra đời 3 bài thơ THU bất hủ vẫn giữ được vẻ đẹp hương đồng cỏ nội của vùng đồng quê chiêm trũng.



              THĂM NGÔI NHÀ CỦA CỤ 
              TAM NGUYÊN YÊN ĐỔ NGUYỄN KHUYẾN

Trải qua nhiều năm, ngôi nhà của Tam Nguyên Yên Đổ - Nguyễn Khuyến (đỗ Tam Nguyên năm 1864 – 1865) một trong những cây đại thụ của văn học dân tộc, vẫn giữ được nét đặc trưng của vùng đồng quê chiêm trũng. Nhà của cụ Nguyễn Khuyến ở làng Vị Hạ, xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam nay đã trở thành Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

       

Thứ Năm, 21 tháng 3, 2019

ĐIỂN TÍCH VĂN HỌC: “CON CUỐC GỌI HÈ” – Đỗ Chiêu Đức


         Ã„á»— Chiêu Đức
                           Tác giả Đỗ Chiêu Đức
 
                
        ĐIỂN TÍCH VĂN HỌC: “CON CUỐC GỌI HÈ” 
                                                                       Đỗ Chiêu Đức
                               
          Ai xui con cuốc gọi vào hè,
          Cái nóng nung người nóng nóng ghê

     Con Cuốc, ta còn gọi là Con Chim Quấc, đồng âm với chữ Quốc là Nước; tên chữ Nho là Chim Đỗ Quyên với thành ngữ Đỗ Quyên Đề Huyết như sau :

    ĐỖ QUYÊN ĐỀ HUYẾT  杜鵑啼血: là Chim Đỗ Quyên kêu đến mửa máu miệng ra vì nhớ nước thương dân. Chim Đỗ Quyên còn có tên là Đỗ Vũ, Tử Quy, Tử Quyên, giới bình dân Miền Bắc gọi là Con Quốc, Miền Nam gọi là con Cuốc.
Đỗ Quyên kêu suốt ngày đêm từ đầu xuân cho đến cuối hạ, sang thu thì tắt tiếng. Tiếng cuốc kêu đều đều trầm buồn gợi nhiều cảm xúc trong những đêm hè và khi há miệng ra kêu thì da bên trong miệng toàn một màu đỏ, nên mọi người lầm tưởng là chim kêu đến thổ huyết mà chết.
Khoảng thời gian chim cuốc kêu lại nhằm lúc có một loại hoa đỏ thắm nở rất đẹp khắp núi đồi, nên dân gian lại truyền tụng rằng : Hoa có màu đỏ thắm là do nhuộm máu của chim Cuốc thổ ra, vì thế mà gọi loài hoa đẹp đó là Hoa Đỗ Quyên. Theo như bài thơ Ngũ Ngôn của Thành Ngạn Hùng 成彦雄 đời Đường như sau :
                 
          杜鵑花與鳥, Đỗ Quyên hoa dữ điểu,
          怨艷两何賒, Oán diễm lưỡng hà xa.
          疑是口中血, Nghi thị khẩu trung huyết,
          滴成枝上花.  Trích thành chi thượng hoa !

Có nghĩa :

      *  Đỗ Quyên là tên của hoa và của cả chim,
      *  Một bên là oán hờn, một bên là đẹp rực rỡ, hai bên cũng
          không xa cách là mấy, nên...
      *  Ngờ là máu ở trong miệng (của con chim) đã...
      *  Nhỏ xuống nở thành hoa đẹp ở trên cành !

Diễn Nôm :

         Đỗ Quyên chim với hoa,
         Oán đẹp có nào xa.
         Ngờ là máu trong miệng,
         Nhỏ xuống cành nở hoa ! 

Thứ Hai, 3 tháng 9, 2018

GIAI THOẠI CHƯA KỂ VỀ NGUYỄN KHUYẾN - Vũ Tiến Đức

https://kienthuc.net.vn/tham-cung/giai-thoai-chua-ke-ve-nguyen-khuyen-315970.html  

     
              Tranh vẽ cụ Nguyễn Khuyến mặc áo quan 
                   treo trong từ đường tại quê nhà cụ.


GIAI THOẠI CHƯA KỂ VỀ NGUYỄN KHUYẾN

Cụ Nguyễn Khuyến quê ở làng Vị Hạ, nay thuộc xã Trung Lương, Bình Lục, Hà Nam. Cụ là người nuôi chí học hành để giúp dân giúp nước và đã đạt đến vinh dự cao nhất trong nghiệp thi cử khi đỗ đầu cả ba kỳ thi (Hương, Hội, Đình). Tuy nhiên, đỗ đạt rồi ra làm quan cụ mới thấy chán ngán thế sự khi thực dân Pháp thì đang lấn chiếm dần dần đất nước còn triều đình Huế thì hèn nhát cam chịu.
Bởi thế làm quan đúng 10 năm, cụ cáo quan về quê nhà dạy học, ngâm thơ. Sống vui vầy giữa xóm làng, cụ nhiều lần viết đại tự, cho câu đối bà con lối xóm. Điều đó là chuyện bình thường đối với một người khoa danh như cụ. Tuy nhiên, điều đặc biệt là mỗi lần cho chữ, cho câu đối của cụ là một giai thoại kỳ thú.

Thứ Hai, 29 tháng 1, 2018

NGUYỄN KHUYẾN - CHỐNG THAM NHŨNG BẰNG BÀI VĂN SÁCH THI ĐÌNH NỔI TIẾNG


          

         NGUYỄN KHUYẾN -  CHỐNG THAM NHŨNG 
         BẰNG BÀI VĂN SÁCH THI ĐÌNH NỔI TIẾNG

Nguyễn Khuyến (1835- 1909) là một nhà thơ cổ điển lớn của dân tộc, là “sư tổ” của nghệ thuật câu đối Việt Nam. Đồng thời ông còn là một nhà “kinh bang tế thế” mẫn tiệp và chính trực. Năm Tân Mùi (1871) trong kỳ thi Đình ở Kinh Đô Huế, Nguyễn Khuyến đỗ Hoàng Giáp Đình Nguyên (Tam Nguyên) với bài văn sách nổi tiếng. Bài văn sách thi Đình ấy là áng văn sắc sảo vạch trần tệ tham nhũng và tâu vua kế sách chống tham nhũng và cải cách hành chính mạnh bạo.
Khoa thi Đình đó vua Tự Đức đích thân ra đề : “Trẫm thường đọc sách Luận Ngữ , đến chỗ Tử Cống hỏi về chính sự, Không Tử nói rằng :” Đủ lương thực, đủ binh lính, dân tin theo vậy”. Nhân nghĩ công việc hiện nay, không gì quan trọng hơn điều đó, mà muốn thực hiện điều đó thì sự lựa chọn người tốt lại là quan trọng hơn cả. Trẫm từng đêm ngày lo nghĩ mà vẫn chưa đạt được hiệu quả mong muốn đông đảo kẻ sĩ các ngươi lúc mới xuất thân ắt hẳn có sở học kinh bang tế thế. Vậy thì những loại việc thiết thực như vậy, suy từ cổ đến kim, nghĩ thế nào, làm thế nào để công hiệu, hãy nói hết với trẫm. Các ngươi chớ lặp lại người khác, chớ bàn phù phiếm, trẫm cũng bất tất phải hỏi nhiều để các ngươi có thì giờ rộng rãi, nói được hết ý nghĩa, xứng với ý muốn của trẫm .”

Thứ Hai, 14 tháng 5, 2012

THƠ ĐƯỜNG LUẬT GIEO VẦN TRẮC - La Thụy cùng thi hữu


  

      
      THƠ ĐƯỜNG LUẬT GIEO VẦN TRẮC

      Trong thơ Việt, riêng đối với thể thơ cổ phong, thể thơ Đường luật, hầu như các tác giả đều gieo vần bằng. Rất hiếm ai gieo vần trắc, vì đọc lên nghe trúc trắc không êm tai - Chẳng hạn bài thơ cổ phong ngũ ngôn bát cú gieo vần trắc "ĐÊM MÙA HẠ" của Nguyễn Khuyến

          ĐÊM MÙA HẠ

          Tháng tư đầu mùa hạ
          Tiết trời thật oi ả
          Tiếng dế kêu thiết tha
          Đàn muỗi bay tơi tả
          Nỗi ấy nói cùng ai
          Cảnh này buồn cả dạ
          Biếng nhắp năm canh chầy
          Gà đà sớm giục giã
                      Nguyễn Khuyến

   Mình thử làm vài bài thơ Đường luật gieo vần trắc và họa thơ cùng bạn bè. Mời cùng đọc cho vui nhé!
            
       MỪNG TUỔI BẢY MƯƠI
       (Mừng thọ bác Kha 70 xuân)

       Con giáp xoay vòng giờ đến Sửu
       Thất tuần đáo tuế mừng thi hữu
       Đêm xuân ngâm ngợi Hán Đường thư
       Ngày hạ khề khà Mai Quế tửu
       Cảm hứng chứa chan ông đón tân
       Ý tình dào dạt bà đưa cựu
       Tương giao sơ ngộ họa đôi dòng
       Chúc bác Ngọc Kha thọ bách cửu
                                         La Thụy
                                (Tháng 7/ Kỷ Sửu)

       CẢNH XUÂN

       Nắng hồng lan tỏa xuyên nhành lá
       Thoang thoảng làn hương dìu dịu lạ
       Ong bướm chập chờn giỡn gió mây
       Rong rêu lúng liếng đùa tôm cá
       Mừng Xuân rộn tiếng chúc râm ran
       Đón Tết vang câu cười giã lã
       Ngơ ngẩn kìa ai ươm mộng hồng
       Bên chiều ngắm cảnh lòng thư thả
                                              La Thụy