BÂNG KHUÂNG

CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN NĂM MỚI KỶ HỢI 2019 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Thứ Bảy, 25 tháng 8, 2018

CHUYỆN TÌNH CỦA NHẠC SĨ HOÀNG THI THƠ VÀ NHẠC SĨ LAM PHƯƠNG

Đọc trên mạng một bài viết về ca sĩ Tân Nhân.


Tôi chợt nhớ lại một bài thơ viết về người nhạc sĩ tài hoa đất Quảng Trị này. Trước 1975 thì thuộc lòng nguyên bài. Bây giờ thì chỉ nhớ vài đoạn thôi...
Ca sĩ Tân Nhân là người vợ đầu tiên của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ. Sau, Hoàng Thi Thơ bị cho là rời hàng ngũ kháng chiến "dinh tê" (về thành) năm 1954, còn Tân Nhân vẫn ở lại.

          

Có bài thơ của một tác giả khuyết danh (hiện nay hình như có sách in tác giả là Huy Phương?) viết về Hoàng Thi Thơ (tôi chép một vài đoạn theo trí nhớ):

GỬI HOÀNG THI THƠ

Chiều qua đi Đức Thọ
Tau gặp Hồng, Hồng nói nhỏ
Mi đã về với giặc rồi Thơ ơi
Không có thật mi đã về với giặc?

Tau còn nhớ, mi nói vào liên lạc
Thăm mẹ già heo hút sáu năm thương
Rồi mi trở ra kháng chiến với anh em
Chưa chắc gặp tau trên vùng núi thẳm
Nay tau chưa về trên núi thẳm
Mi đã về, mi đành đoạn bỏ anh em

Thơ ơi! 
Mi có đây Tân Nhân. Mi có đây sách vở
Mi có đây  cây đa làng, mi còn đây bè bạn
Mi đi không, mi đi thật biền biệt bóng ngày đêm

Theo kháng chiến mấy năm liền mi chẳng biết
Sức nhân dân như sóng cuộn tràn bờ
Thương cho mi quá nửa đường xa
Nay cạn nghĩ phút về với giặc
Mi chỉ biết sướng riêng thân
Còn thì thôi mặc...
Buồn cho mi bạc bẽo với tình đời
Tau thường nghe mi chưởi bùn tanh hôi
Nay mi lại lao đầu vào úa thúi
................................................
                Tác giả khuyết danh


Tôi tìm trên mạng, đọc bài viết sau:


Xin coppy  một phần:
                                                                                    La Thụy

CHUYỆN TÌNH CỦA NHẠC SĨ HOÀNG THI THƠ VÀ NHẠC SĨ LAM PHƯƠNG 

Trong các mối tình không thành của Lam Phương, có tình yêu đơn phương dành cho nữ ca sĩ tài sắc Thúy Nga (không phải Thúy Nga Paris). Tới năm 1955, khi mới 17 tuổi, Lam Phương đã trở nên nổi tiếng với loạt bài ăn khách là Kiếp Nghèo, Chuyến Đò Vĩ Tuyến, Trăng Thanh Bình. Còn Thúy Nga lúc đó đã 18 tuổi với chất giọng Alto đã chinh phục được hầu hết Saigon khi đó, và được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đem lòng yêu mến, ông đã trở thành 1 người thầy, người anh dẫn dắt trong con đường âm nhạc và cũng là người tình đầu tiên của Thúy Nga.

        

Đến năm 1957, khi Thúy Nga chính thức là vợ Hoàng Thi Thơ, Lam Phương khi ấy đang hành quân ở vùng thôn vắng nghe được tin đã vô cùng đau đớn và viết bài hát cuối cùng tặng người trong mộng:

Một chiều hành quân qua thôn xưa lúc nắng xuân chưa nhạt màu,
Chạnh lòng tìm người em gái cũ : Em tôi đã đi phương nào ?
Nghẹn ngào nhìn qua hàng tre xanh ngắm bóng chim đua trên cành,
Giờ tìm đâu hình bóng cũ : Em ơi em về đâu ?
                                                                            (Chiều Hành Quân)

Để đáp lễ, Hoàng Thi Thơ đã viết bài :

Ai cấm được tình yêu  / Ai ép lòng cô liêu  / Khi lòng còn say nước non tình tứ… / Tha thiết tình người ơi  / Ao ước tình tình vơi  / Mong tình còn mãi  / Đến hơi tàn cuối  / Tha thiết tình người ơi  / Ao ước tình tình vơi  / Mong tình còn mãi thiết tha trong đời.
                                                                            (Yêu Mãi Còn Yêu)

          

Trong khi Lam Phương đau khổ vì người yêu đi lấy chồng, thì ở bên kia chiến tuyến tại Hà Nội, khi nghe lén trên Đài phát thanh Sài Gòn về thông tin nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ cưới ca sĩ Thuý Nga thì ca sĩ nhạc đỏ Tân Nhân đã xỉu lên, xỉu xuống và bỏ ăn mấy ngày vì đau khổ.

Tân Nhân và Hoàng Thi Thơ có cùng quê ở Quảng Trị, học cùng trường, sau này cùng đi theo kháng chiến. Tân Nhân theo kháng chiến từ lúc mới 16 tuổi, theo đoàn văn công Bình Trị Thiên. Năm 1949 trong 1 lần bị Pháp càn, đơn vị tan tác, các thành viên đoàn chạy vào rừng sâu thoát và mất liên lạc… Tin đồn về trận càn Phong Lai dù được cải chính của Việt Minh nhưng vẫn lan truyền về đất Nghệ Tĩnh. Tin Tân Nhân bị giết làm bàng hoàng thầy trò ngôi trường nổi tiếng một thời bà theo học. Trường Huỳnh Thúc Kháng đã làm lễ tưởng niệm cô học trò Tân Nhân. Người bạn học cùng quê trước đó là Hoàng Thi Thơ – lúc này đang công tác ở Nghệ An – nghe tin như tan nát cả cõi lòng. Anh đã thể hiện nỗi nhớ thương Tân Nhân bằng bài hát Xuân chết trong lòng tôi:
Xuân ơi Xuân / Chim xa đàn / Xuân ơi Xuân / Ngờ đâu Xuân chết trong lòng tôi / Trong tiếng đàn… / Ôi chim xa cành / Bướm lìa hoa/ Trùng phùng xa lắm…

Khi trở về và nghe được bài hát này, Tân Nhân đã rất xúc động.
Nỗi thương nhớ dành cho người (ngỡ) đã chết của Hoàng Thi Thơ đã làm động lòng cô nữ sinh. Bà lại lên đường ra Nghệ An và gặp lại Hoàng Thi Thơ lúc đó cũng đang tìm bà, rồi bắt đầu một tình sử đẫm nước mắt.

Hoàng Thi Thơ một lần về công tác và thăm quê nhà đã bị Pháp bắt  giam 1 thời gian và ở lại luôn miền Nam sau hiệp định Geneve 1954 chia cắt đất nước. Chàng đã bỏ lại Tân Nhân với đứa con trong bụng và vào Sài thành. Tân Nhân ôm hận, nén nhớ thương về lại Bắc, tự nguyện dấn thân cho kháng chiến và trở thành một ca sĩ huyền thoại của nhạc đỏ với bài Xa Khơi của Nguyễn Tài Tuệ. Bài hát nói về nỗi nhớ thương của người con gái đất Bắc đối với người trai nơi miền Nam. Bài hát hợp cả với chất giọng lẫn hoàn cảnh nên Tân Nhân trình bày đạt cảm xúc cao độ:
Nắng tỏa chiều nay / Thuyền về mái động chiều nay / Nhìn phương Nam con nước vơi đầy thương nhớ / Nhớ thương anh ơi                                                                                                               (Xa Khơi)

Đứa con kết quả của mối tình lãng mạn ấy sống cùng mẹ trên đất Bắc với hai nỗi đau riêng là không được biết mặt cha và chịu một lý lịch có cha là nhạc sĩ dưới chế độ Sài Gòn… Đứa con lúc đầu lấy họ mẹ, mang tên Trương Nguyên Việt, sau đó lấy tên khác là Lê Khánh Hoài với họ của người cha kế. Ngoài ra còn có bút danh Triệu Phong (là quê quán của Hoàng Thi Thơ) khi viết báo.

       

Nói thêm về Hoàng Thi Thơ, cả hai lần đất nước biến động, ông đều di cư không chủ đích. Lần đầu năm 1954 khi ông được phân công công tác ở quê nhà rồi bị Pháp bắt và kẹt lại luôn khi đất nước chia đôi. Lần 2 năm 1975 thì khi đó ông đang cùng đoàn nghệ sĩ Việt Nam lưu diễn ở Nhật vào tháng 4. Sau đó thì đoàn tụ lại với vợ con tại Hoa Kỳ. Cuộc đời Hoàng Thi Thơ dù trải qua nhiều biến cố nhưng ông vẫn được toại nguyện của mình khi “tình còn mãi đến hơi tàn cuối” năm 2001. Còn Lam Phương đến gần cuối đời vẫn đang còn ôm nhiều mối tình tan vỡ trong cô độc.

                                                                          (Theo Trương Văn)

3 nhận xét:

  1. Nhà thơ Sương Biên Thùy góp ý bổ sung phần còn thiếu. Toàn văn bài thơ GỬI HOÀNG THI THƠ của tác giả khuyết danh (sau này tác giả lại được ghi là Huy Phương)như sau:

    GỬI HOÀNG THI THƠ

    Chiều qua đi Đức Thọ
    Tau gặp Hồng, Hồng nói nhỏ
    Mi đã về với giặc rồi Thơ ơi
    Không có thật mi đã về với giặc?

    Tau còn nhớ, mi nói vào liên lạc
    Thăm mẹ già heo hút sáu năm thương
    Rồi mi trở ra kháng chiến với anh em
    Chưa chắc gặp tau trên vùng núi thẳm
    Nay tau chưa về trên núi thẳm
    Mi đã về, mi đành đoạn bỏ anh em

    Thơ ơi!
    Mi có đây Tân Nhân. Mi có đây sách vở
    Mi có đây cây đa làng, mi còn đây bè bạn
    Mi đi không, mi đi thật biền biệt bóng ngày đêm

    Theo kháng chiến mấy năm liền mi chẳng biết
    Sức nhân dân như sóng cuộn tràn bờ
    Thương cho mi quá nửa đường xa
    Nay cạn nghĩ phút về với giặc
    Mi chỉ biết sướng riêng thân
    Còn thì thôi mặc...
    Buồn cho mi bạc bẽo với tình đời
    Tau thường nghe mi chưởi bùn tanh hôi
    Nay mi lại lao đầu vào úa thúi

    HỒNG cũng giận mi lắm, mắt lầm lì
    Đường gan nổi cứ nhìn tao không nói
    Đèn chợ THƯỢNG buồn khuya le lói
    Sao trên trời vạch lá chết nơi mô

    Chiều nay giữa tiệc cờ
    Có kẻ hát bài mi
    Lòng tao không xao xuyến
    Như dạo mi còn vui ở bên ni.

    Em THÁI hỏi, phải anh THƠ về với giặc
    Buộc lòng tao phải nói dối mi ơi
    Mẹ DƯƠNG còn nhắn gởi mấy lời
    Về trong nớ nhớ nói THƠ về với mẹ.

    Mi về chi bên nớ
    Sao mi không trở lại bên ni.

    THƠ ơi, mi có biết nước triều đang mạnh
    Đồng bào reo đoàn kết giết thực dân
    Bộ đội xuôi rầm rộ rợp đông làng
    Người đi về nô nức đến trắng chợ
    Ngày mai thúc quân về giữa phố
    Cờ hồng bay tao đi về giữa phố
    Lúc bên hè bọn phượng bay
    Thấy tao đến mi mần răng mà nói.

    KHUYẾT DANH

    Trả lờiXóa
  2. Có một bài thơ mà tác giả ghi là XYZ (một dạng khuyết danh), sau này được ghi là Huy Phương. Bài thơ GỬI NGƯỜI BẠN HÔM QUA. Mình sưu tầm với toàn văn như sau:


    GỬI NGƯỜI BẠN HÔM QUA
    (Gửi Phạm Duy)

    Đêm nay gió ngoài rừng heo hút
    Chúng tôi ngồi sát lại gần nhau
    Thì thầm chúng tôi hát
    “Bà mẹ Gio Linh”
    Bài hát năm xưa nào
    Bài hát của anh…
    Bài hát của anh còn đó
    Như một dòng nước mắt long lanh
    Nhưng anh không còn với chúng tôi nữa
    Anh đã về với kẻ thù chung
    Chúng tôi giận anh chan chứa
    Bên kia, anh có biết không anh ?

    Chúng tôi biết bên kia có người anh thương
    Có mái nhà anh bên đường phố nhỏ
    Rủ cành hoa ti gôn
    Nhưng nếu chỉ là có thế
    Anh bỏ mà đi sao đành

    Ở bên phía mình
    Chia nhau miếng cơm độn bắp
    Nhường nhau manh áo trời đông
    Nhưng chúng ta giàu một niềm thương
    Có bà mẹ hiền hiền
    Có giọng hát trong lành em bé
    Tình nhân dân bọc đùm như sóng bể
    Dạt dào ấm một niềm tin

    Anh bỏ mà đi sao đành
    Chiều nào đây đoàn cán bộ áo mong manh
    Dằng dặc Trường Sơn đường chiều mưa đổ
    Kề vai nhau bên bếp lửa
    Thì thầm bài hát cũ
    Mỗi người một lượt nhắc tên anh
    Nhớ những đêm vui
    Trăng sáng mái đình
    Ngày mai trên nội cỏ
    Có chú chăn trâu nho nhỏ
    Quên mưa trưa chiều gió
    Huýt sáo mồm hát bài của anh


    Anh bỏ mà đi sao đành!
    Anh về chi bên nớ
    Cốc rượu đầy vơi
    Cung đàn năm cũ
    Anh về chi bên nớ với một đoàn quỷ dữ
    Buổi liên hoan tiếng cười nghiêng ngữa
    Bọn lính lê dương với bầy gái chứa
    Còn ai nghe tiếng hát của anh
    Bây giờ anh là tên đào ngũ
    Trước mũi súng căm thù của chúng tôi.
    Bây giờ anh là thù địch

    Hà Nội những đêm dài
    Sương trắng mông mênh
    Ai biết những bàn chân âm thầm phố nhỏ
    Lỡ bước sang sông
    Đường về cách trở
    Nhớ thương những tháng những ngày
    “Xót xa sao như mất một bàn tay”

    Đêm nay mưa ngoài trời
    Chúng tôi hát bài BÀ MẸ GIO LINH
    Tiếng hát lặng thầm, bếp nhỏ lều tranh
    Nước mắt ngắn dài từng giọt long lanh
    Bà mẹ già cầm tay tôi hỏi
    - “Ai làm bài ni rứa các anh?”

    Nói làm sao cho đành
    Chúng tôi nhìn nhau, lời nghẹn
    Thương anh thêm căm giận
    Anh có biết không anh
    Bên kia anh có biết không anh?

    XYZ

    Trả lờiXóa
  3. Ông Vương Trí Nhàn - một học giả Hà Nội, cách đây khoảng hơn 10 năm có viết một bài về nhạc sĩ Phạm Duy, tựa đề là "Một bài thơ làm hơn 60 năm trước" có chép lại bài thơ "Gửi người bạn hôm qua" của tác giả khuyết danh XYZ. Trước đây trên mạng có, bây giờ tôi truy cập mãi mà vẫn không ra !!!

    Trả lờiXóa


POST HÌNH HOẶC VIDEO CLIP VÀO Ô COMMENT :

Các bạn chỉ việc copy link hình hoặc link video clip dán trực tiếp vào ô comment mà không cần dùng thẻ