BÂNG KHUÂNG

CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN NĂM MỚI CANH TÝ 2020 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Chủ Nhật, 17 tháng 6, 2018

PHIẾM ĐÀM : THỦ THUẬT "NÓI NGƯỢC" TRONG THƠ- Nguyễn Khôi


                
                          Nhà thơ Nguyễn Khôi
          
  PHIẾM ĐÀM : THỦ THUẬT "NÓI NGƯỢC" TRONG THƠ
              (Tặng Bạn thơ Châu Thạch - Đà Nẵng)

Xuất phát từ "tiếng Trung / Hán ngữ", người Hoa họ nói ngược: từ cái nhìn thấy đầu tiên để tạo ra chữ "tượng hình"... Ví dụ : nhìn ra bãi đất vàng "hoàng thổ" thấy một con vật to (ngưu) đấy là con Bò (Hoàng Ngưu), trông xuống ao hồ (thủy) thấy một con vật to (ngưu) đấy là con trâu (Thủy Ngưu). Tiếng Hoa nói mục đích trước rồi mới hành động : "Ngã đáo Đồ Thư Quán khứ" - Tôi (vì) đến Thư Viện (nên mới) đi... Vì thế Thơ cổ Trung Hoa (Đường thi) thường diễn tả (nói) ngược so với cách diễn tả (nói) xuôi của tiếng Việt ta :

Đình xa tọa ái Phong lâm vãn
Sương diệp hồng ư nhị nguyệt hoa
( Dừng xe chiều ngắm rừng Phong thẳm
Lá đỏ hơn hoa giữa tháng hai )
               Sơn hành - Đỗ Mục

Bạch vân thiên tải không du du
(Mây trắng nghìn thu lởn vởn hoài)
         Hoàng Hạc lâu - Thôi Hiệu

Cái độc đáo của Thơ cổ Trung Hoa (Đường thi) là "ý tại ngôn ngoại"- ý ngoài lời, đã được ông cha ta vận dụng khá tuyệt vời vào Thơ Việt ( một cách "nói ngược" cũng dễ gây nhầm lẫn với người không sành Thơ )
Ví dụ một câu Kiều :
"Đêm đêm Hàn thực, ngày ngày Nguyên tiêu"

Đúng ra phải là : đêm đêm Nguyên tiêu, ngày ngày Hàn thực... nhưng đó là nói xuôi, ở đây Tố Như tiên sinh nói ngược là có ý : ngày đêm nào cũng được vui như những ngày ấy.
Cách viết "Văn ngược" này được các Thi sĩ Thơ mới tiếp thu cộng thêm với tính Tượng trưng của thơ Pháp đã đưa hình tượng Thơ Việt hiện đại lên đỉnh cao, gây ấn tượng mạnh mẽ :

*Ô ! hay buồn vương cây Ngô đồng
Vàng rơi ! vàng rơi ! thu mênh mông
                                        Bích Khê
*Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp
Con thuyền xuôi mái nước song song
                    Tràng giang - Huy Cận
*Sao trìu mến thân yêu đâu vắng cả ?
Trơ vơ buồn và không biết kêu ai
                              Hàn Mạc Tử
* Gươm thiêng lấp lánh bên lưng nhẹ
Ngựa hí vang lừng trận gió may
                                 Thái Can
*Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi
                          Quang Dũng
* Cái đêm hè ấy ai ra tắm
Để cả bầu trời phải tắt trăng
*"Thác dải yếm" cởi tung hàng Cúc bướm
Thỏa đằm mình tắm suối với Người yêu
                                        Nguyễn Khôi

Chao ôi, khả năng mạnh nhất của Thơ là khả năng biểu cảm. Một câu Thơ hay thường phải đạt 4 yếu tố là "ý mới, tứ lạ, hình tượng Thơ sống động, ngôn ngữ Thơ tinh luyện ,nhạc điệu Thơ truyền cảm, có tính đột ngột tạo được ấn tượng mạnh mẽ.". Nghệ thuật chỉ làm nên bài Thơ, còn Trái tim mới thành Thi sĩ "...
Thơ là Thơ là thế ? !

                                                          Hà Nội 17-6-2018
                                            Đêm xem World Cup - Nguyễn Khôi

1 nhận xét:

  1. NM xin góp ý :''nói ngược'' là đặc điểm ngữ pháp (văn phạm ) cuả tiếng Trung (thí dụ người TQ nói '' đảm bảo '' > tiếng Việt = bảo đảm ) cũng như đặc điểm ngữ pháp của tiếng Nhật là để động từ ở cuối câu . ''Nói ngược'' (đảo ngữ ) trong Việt ngữ là một thủ pháp mỹ từ pháp (tu từ học ) để trau chuốc , hoặc gây sự chú ý cho câu văn được hay hơn và thường được dùng trong ngôn từ THƠ , VĂN chứ ít khi xài trong khẩu ngữ.

    Trả lờiXóa


POST HÌNH HOẶC VIDEO CLIP VÀO Ô COMMENT :

Các bạn chỉ việc copy link hình hoặc link video clip dán trực tiếp vào ô comment mà không cần dùng thẻ