Tác phẩm trứ danh Tự
Do Đầu Tiên Và Cuối Cùng của Krishnamurti (Henry Miller viết lời Giới thiệu,
Aldous Huxley viết lời Bạt) do Phạm Công Thiện dịch. An Tiêm xuất bản năm 1970
tại Sài Gòn.
Con
người là kẻ tự giải phóng bản thân
Phạm Công Thiện dịch
Khắp thế giới không ai còn lạ gì tên tuổi
Krishnamurti. Từ nửa thế kỷ nay, Krishnamurti đã đi lang thang cô độc khắp trái
đất, đã kêu gọi mọi người giải phóng khỏi mọi nô lệ ràng buộc trong đời sống
đau thương này.Tiếng nói của Krishnamurti là tiếng nói lặng lẽ của một con người
đã tự giải phóng bản thân, của một con người đã trải qua tất cả mọi đau đớn
không cùng, đã sống một triệu mùa ở hỏa ngục, đã tự giải thoát và nhìn thấy được
Thực Tại toàn diện của đời sống, ca ngợi giòng đời vô tận, ngây ngất với tiếng
cười lặng lẽ của mười triệu năm hư vô trong đêm tối nặng trĩu trái đắng mật
đen.
Krishnamurti đã được nhân loại nhận là hậu thân của Phật
Thích Ca và Chúa Giê su; Krishnamurti đã được mấy trăm triệu người ở thế giới
tôn lên ngôi vị đấng Đạo Sư, bậc Giáo Chủ của nhân loại, thế mà Krishnamurti đã
giải tán hết mọi tôn giáo, tổ chức, đã phủ nhận tất cả tín điều, đã phá hủy hết
mọi triết lý và ý thức hệ, đã đập vỡ hết mọi thần tượng và, trên năm mươi năm
trời đã một mình bước đi lang thang khắp nẻo đường trần gian, không tiền, không
bạc, không hành lý, không gia đình, không quê hương, không truyền thống, chỉ một
mình và chỉ đi một mình, cô đơn, cô độc, sống tràn trề, sống bất tận, sống vỡ bờ
như một thác nước ào ạt, tuôn chảy mãnh liệt nhưng vẫn trầm lặng, nói rất nhiều
mà vẫn im lặng, đi rất nhiều mà vẫn tịch nhiên bất động, gắn kết đời sống mà vẫn
cưới hỏi sự chết, chết và sống giao nhau trên cung cầm thiên thu, sống và chết
giao nhau trong đôi mắt sâu thẳm của Krishnamurti, trong tiếng nói thê thiết của
Krishnamurti, một con người đã chết trong sự sống và đã sống trong sự chết, một
con người đã không còn là con người nữa, vì đã vượt lên trên con người, đã chìm
xuống tận hố thẳm của hư vô và bay cao lên đến tận đỉnh trời để trở về cuộc đời
trần thế, tìm thấy Người Yêu mình trên những núi xanh lơ, tìm thấy Người Yêu
mình trong dòng nước rực ngời của đại dương, tìm thấy Người Yêu mình trong con
suối sủi bọt, tìm thấy Người Yêu mình trong ao nước in trời, tìm thấy Người Yêu
mình trong thung lũng mây cao, tìm thấy Người Yêu mình trong cơn khói trời chiều,
trong thôn xóm hoàng hôn, trong ngọn cây trắc bá, trong cổ thụ lâu đời, trong bụi
cây ôm đất, trong cành lá cheo leo, trong cánh đồng nuôi chim, trong hải ngạn
sóng vỗ, trong rặng dương đùa gió, trong bóng chiều mây phủ, trên dòng nước buổi
chiều, dưới bóng sao, trong đêm thâu, trong ánh trăng, trong sự tĩnh mịch trước
bình minh, trong tiếng ru cây lá, trong tiếng chim kêu buổi sáng…
Chúng ta hãy cùng ca với Krishnamurti bài ca tình yêu:
….Trong
những hải đảo xa xôi xanh thẫm
Trên
giọt sương mong manh
Trên
con sóng vỡ bụi
Trên
ánh nước lung linh
Trên
cánh chim tung trời
Trên
lá non đầu xuân
Người
sẽ nhìn thấy nét mặt Người Yêu của ta
Trong
đền điện linh thiêng
Trong
vũ trường mê đắm
Trên
nét mặt thánh thiện của tu sĩ
Trong
bước đi lảo đảo của người say rượu
Nơi
những gái điếm giang hồ và những trai tân trinh nữ
Ngươi
sẽ gặp Người Yêu của ta.
Tôi đã giữ lại một tên người, một tên nổi hẳn lên, đối
nghịch lại với tất cả những gì ám muội, khả nghi, hỗn tạp; đối nghịch lại những
gì nặng nề sách vở từ chương, đối nghịch lại những gì trói buộc thúc phược; đó
là tên Krishnamurti. Đây là một con người của thời đại chúng ta, một người mà
chúng ta có thể nói là bậc thầy, đạo sư, người làm chủ thực tại. Ông đứng một
mình một cõi. Không thể nào thấy được bất cứ người nào trên đời này đã hy sinh
quên mình, từ bỏ, chối bỏ mọi sự, chối bỏ hết như là Krishnamurti đã thể hiện
trong đời sống ông, tôi không thể nghĩ ra người nào đã có thể hành động hơn
Krishnamurti, ngoại trừ đấng Christ. Căn nguyên nền tảng tư tưởng Krishnamurti
rất là giản dị đến nỗi chúng ta có thể hiểu được lý do tại sao những lời lẽ
hành động trực tiếp minh bạch của ông đã bị hiểu sai và đã gây ra bao nhiêu hỗn
tạp đáng buồn. Loài người vẫn tầm thường như thế, họ luôn luôn chấp nhận một
cách miễn cưỡng những gì có vẻ dễ hiểu giản dị. Óc ngoan cố ương ngạnh của họ
còn thâm hiểm hơn tất cả mưu mẹo lừa đảo của ma quỷ, vì thế, họ đã bỏ quên,
không chịu nhận ra những quyền hạn thiên phú có sẵn trong bản thể họ; họ chỉ
đòi hỏi được giải thoát hay được cứu rỗi qua một trung gian môi giới nào đó; họ
chỉ mải miết chạy đi tìm kiếm những người hướng dẫn, những kẻ chỉ đường dẫn lối,
những vị cố vấn khuyên giải, những kẻ lãnh đạo, lãnh tụ, những hệ thống lập trường,
những nghi lễ hình thức tế toái…Họ chỉ thích tìm kiếm những thứ ấy, họ chỉ muốn
tìm những sự giải quyết, những đáp số, mà họ không biết rằng tất cả những đáp số
đã nằm sẵn trong lòng họ rồi.Họ đặt sự học vấn trí thức lên trên cả sự thông
minh tâm hồn; họ đặt quyền thế cường lực lên trên cả tài nghệ biện biệt tế nhị.
Nhưng điều đáng lo ngại nhất và đáng nói trước hết là họ không chịu tự mình giải
phóng giải thoát cho mình; họ không chịu cứu lấy bản thân mà cứ luôn luôn vờ
vĩnh bày đặt chuyện cứu vớt thế giới, thế gian, thế nhân, vân vân. Họ bảo rằng
thế giới “thế gian” phải được giải
phóng trước đã, rồi mới nói chuyện giải phóng cá nhân. Thế mà biết bao nhiêu lần
rồi Krishnamurti đã nhắc nhở rằng vấn đề thế giới chỉ là dính liền mật thiết với
vấn đề cá nhân; cá thể và tập thể đều chỉ đồng nhất thể. Chân lý luôn luôn hiện
diện, luôn luôn xuất hiện trước mặt chúng ta. Sự vĩnh cửu, bất diệt, thiên thu,
vĩnh viễn nằm ngay tại đây, nằm ngay bây giờ, ngay giờ phút hiện tại. Và giải
thoát ư ? Ồ, hỡi ngài, ngài muốn giải thoát cái gì ? Giải thoát bản ngã nhỏ bé
bần tiện của ngài ư ? Linh hồn của ngài ư ? Diện mục của ngài ? Hãy đánh mất nó
đi thì ngài sẽ tìm thấy lại mình. Đừng bận tâm lo nghĩ Thượng Đế – cứ để Thượng
Đế tự lo cho Thượng Đế. Hãy tôi luyện những nghi vấn ngờ vực, hãy ôm lấy mọi thứ
kinh nghiệm của đời sống, hãy tiếp tục thèm muốn khao khát, cố gắng đừng quên
cũng đừng nhớ, hãy luôn luôn đón nhận và thể nhập tất cả những gì mình đã được
thể nghiệm trong dòng đời tuôn chảy….
“Con
người là kẻ tự giải phóng bản thân”. Phải chăng đó là đạo lý
tối thượng của đời sống ? Biết bao nhiêu bậc hiền nhân trác việt đã nhắc nhở và
đã thể hiện bao lần giữa lòng đời. Họ là những bậc đạo sư, những con người đã
làm lễ cưới với đời sống, chứ không phải với những nguyên tắc, luật pháp, tín
điều, luân lý, tín ngưỡng. “Những bậc đạo
sư đúng nghĩa thì chẳng bao giờ bày đặt ra lề luật, hay giới luật, họ chỉ muốn
giải phóng con người”, (Krishnamurti).
Điều làm nổi bật Krishnamurti và nói lên sự khác nhau
giữa Krishnamurti và những bậc giáo chủ vĩ đại trong lịch sử là sự trần truồng
tuyệt đối của tâm hồn ông. Ông chỉ giữ lại cho mình một chỗ đứng độc nhất: một
con người , với ý nghĩa giản dị đơn sơ của con người.
Mang lấy xác thịt mảnh khảnh của con người, ông nương
tựa trọn vẹn vào tâm linh, đồng thời ý thức rằng tâm linh và thể xác chỉ là một,
không khác nhau.
Ông chỉ giữ lấy một sứ mệnh độc nhất là tước bỏ con
người ra ngoài tất cả những huyền tưởng, ảo giác, phá hủy cho sụp đổ tất cả chống
nạng giả tạo của những lý tưởng, những tín ngưỡng, ngẫu tượng, phá hủy tất cả mọi
hình thức chống đỡ con người, để trả con người trở lại sự tôn nghiêm trọn vẹn,
sức mạnh vẹn toàn của nhân tính. Người ta thường gọi ông là “Đấng Đạo Sư của Thế Gian”. Nếu có người
xứng đáng được gọi danh hiệu như thế thì người ấy chính là Krishnamurti. Đối với
tôi, điều quan trọng nhất trong thái độ tâm linh của Krishnamurti là ông không
bao giờ muốn chúng ta coi ông như là bậc đạo sư, như một bậc thầy, mà chỉ muốn
là một con người, với tất cả ý nghĩa đơn giản thông thường của hiện thể.
(Henry Miller)
Nguồn:
https://thuvienhoasen.org/a17190/tu-do-dau-tien-va-cuoi-cung