CUNG TIẾN VÀ BẢN NHẠC HOÀNG HẠC LÂU – Bài viết của Đỗ Viết Thanh

                   

           

Cung Tiến là một nhạc sĩ tài hoa của âm nhạc miền Nam, một trí thức trầm lặng, một nhà phê bình  nghiên cứu và dịch thuật (ký tên Thạch Chương) khi cộng tác với nhóm Sáng Tạo. Cung Tiến không chỉ là một nhạc sĩ, ông là nhà trí thức nghệ thuật có mối quan tâm rộng lớn hơn âm nhạc.

Ông bắt đầu sáng tác nhạc lúc còn rất trẻ, năm 15 tuổi đã viết Thu Vàng và Hoài Cảm, tuyệt tác âm nhạc.

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC NHẠC PHẨM “MỘNG DƯỚI HOA” CỦA PHẠM ĐÌNH CHƯƠNG - Đông Kha

“Mộng Dưới Hoa” là một nhạc phẩm tình ca có nội dung tuyệt đẹp và rất lãng mạn của nhạc sĩ Phạm Đình Chương. Cái đẹp và lãng mạn của bài này hát được thừa hưởng từ bài thơ thời tiền chiến của thi sĩ Đinh Hùng. Tuy nhiên ít người biết rằng bài hát “Mộng Dưới Hoa” không phải được phổ từ một bài mà từ 2 bài thơ khác nhau của thi sĩ Đinh Hùng.
 
Nếu để ý, người nghe nhạc sẽ thấy lời của bài hát Mộng Dưới Hoa êm đềm như một bài thơ 7 chữ, nhưng đến đoạn điệp khúc: Nếu bước chân ngà có mỏi… thì nhịp điệu nhanh hơn và có 6 chữ trong mỗi câu. Đó là vì những câu hát đó thuộc về 2 bài thơ khác nhau: 1 bài thơ 7 chữ và 1 bài thơ 6 chữ.
 

CA SĨ HỒI CHÁNH ĐOÀN CHÍNH (CON NHẠC SĨ ĐOÀN CHUẨN)

Nguồn:
https://www.facebook.com/SuThatVietNam/posts/pfbid02FBS2SYXnTTPuJdyY6arwLjhN6pG1EkqUXjcDSRCHv2wi5VBSiVupawcnDV17RX9Wl?rdid=M9Sh85bXL5Ub7acz

     Ảnh:  Đoàn Chính và vợ, Mộng Hương, trong ngày lễ thành hôn. Ông từ trần ngày 10/9/2019, thọ 74 tuổi.

Nếu người Việt Nam  biết đến Nhạc Sĩ Đoàn Chuẩn qua những bài nhạc mượt mà, ca tụng cái đẹp thì người Việt ở miền Nam trước 1975 họ còn biết đến một hồi chánh viên nổi tiếng là Đoàn Chính con của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn qua tiếng hát đầy nam tính của một ca sĩ có đủ hai yếu tố cần thiết: phẩm chất và kỹ thuật.

THÁI THANH, TIẾNG HÁT MỘT THỜI LÊNH ĐÊNH – Bài viết của Hoàng Hải Thuỷ

Ca sĩ Thái Thanh

Nàng từ chối mọi lời mời của những ông chủ mới để hát những bài hát mới, đứng trên sân khấu mới để hát cho những con người mới.
Sáng sáng, nàng bận bộ bà ba tối màu, vì áo dài bấy giờ đã là một thứ quá xa xỉ, che nghiêng nón lá và bước đi về phía chợ, mua những mẩu bánh mì cũ cho bữa ăn.
Sau khi bán lần mòn trang sức, nàng mở gánh nước bán loanh quanh trong các con hẻm, cung đường nhỏ trong thành phố để kiếm kế sinh nhai cho những đứa con.

Nhưng khi đêm về, tại nhà thân hữu, nàng được âm thầm mặc áo dài, âm thầm phục sức, phấn sáp và rảo tay trên những phím đàn, nhỏ nhẹ ngước nhìn họ và hỏi đầy duyên dáng “Bây giờ, anh muốn nghe bài gì?” như chưa từng có bất cứ sự khó nhọc nào. Khi đó nàng đã trở thành một con người hoàn toàn khác hoặc nàng đang quay về, trở lại là chính nàng, của trước kia.

GIAI ĐIỆU LÊ UYÊN PHƯƠNG: BÍ MẬT CỦA “NỖI BUỒN TRONG CUNG TRƯỞNG” - Bài viết của Ngu Yên

Phần lớn người yêu nhạc Lê Uyên Phương đến với ông qua cảm xúc: cái nồng nàn, cái khắc khoải, cái buồn da diết. Ít ai dừng lại để hỏi: bằng những thủ pháp âm nhạc nào mà ông tạo ra được hiệu ứng ấy? Nhưng chính khi đặt câu hỏi này, ta mới chạm tới một trong những bí mật thú vị nhất của hiện tượng Lê Uyên Phương, một bí mật mà ngay cả những nhạc sĩ bậc thầy đương thời cũng phải dừng lại suy sâu.
 

THANH THUÝ: TIẾNG HÁT LƯỠNG TÍNH ĐỘC NHẤT VÔ NHỊ - Long Phạm

Danh ca Thanh Thúy

Ở châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng, nữ trầm (contralto) là loại giọng cực kì hiếm gặp. Nó ít xuất hiện hơn rất nhiều so với nữ trung (mezzo soprano) và nữ cao (soprano).
 
Các giọng nữ có âm vực trầm và âm sắc hơi tối như Khánh Ly, Bảo Yến, Thu Phương, Hoàng Quyên, Ngọc Anh, Thanh Lam, Uyên Linh, Hồ Ngọc Hà... thường bị nhầm là nữ trầm. Nhưng thực chất, họ vẫn là nữ trung.
Ca sĩ Bảo Yến còn cho rằng: "Tôi chưa thấy một nữ trầm nào ở Việt Nam".
 
Theo định nghĩa trong nhạc cổ điển, giọng nữ trầm được tạo bởi contre (trầm) và alto (cao) - do trước đây alto là thiếu niên nam hoặc castrato. Đây là giọng nữ trầm nhất, hát chủ yếu bằng giọng ngực. Giọng dày, trầm, khoẻ.
 
Đặc điểm của một nữ trầm gồm:
- Màu giọng rất dày, có độ sâu, nặng và tối (hơn nữ trung).
- Hát với man tone và có tính lưỡng tính (hermaphrodite), tức là có thể hát như một giọng nam cao.
- Tessitura (quãng hát thoải mái) nằm trên âm khu trầm và trung trầm.

Trong đó, tính lưỡng tính là tiêu chuẩn lớn cho một nữ trầm.
Xét theo các điều kiện trên, Thanh Thúy là nữ ca sĩ duy nhất ở Việt Nam từ trước đến nay sở hữu giọng nữ trầm.
Không giống với tất cả các nữ ca sĩ khác, âm vực của Thanh Thúy mở rộng xuống rất thấp. Cô có thể hát thoải mái, nhả chữ ở C3, C#3 và xuống tận A2, B2, ngang với âm vực của một giọng nam.

NHẠC SĨ PHẠM DUY VÀ NHẠC PHẨM “BÊN CẦU BIÊN GIỚI” (1947) - Nguồn: amnhac.net

"Bên cầu biên giới" - nhạc phẩm khiến Phạm Duy bị chỉ trích
Nhạc sĩ Phạm Duy viết ra ca khúc "Bên cầu biên giới" khi ông đang ở Lào Cai và nhớ tới một người con gái đẹp. Tuy nhiên, đây cũng là ca khúc gây tranh cãi một thời.
 
Ca khúc "Bên cầu biên giới" ra đời trong hoàn cảnh nào?
 
Phạm Duy là một nhạc sĩ tài hoa của nền tân nhạc Việt Nam. Ông đi nhiều nơi và trên đường rong ruổi đã gặp nhiều người, sáng tác nên nhiều ca khúc bất hủ. Một trong những người bạn có ảnh hưởng khá lớn đến Phạm Duy chính là nhạc sĩ Văn Cao. Văn Cao đã nhìn thấy tiềm năng âm nhạc trong người Phạm Duy vì thế đã khuyên ông nên đi theo nghiệp sáng tác.
 
Đầu tháng 5/1947, Phạm Duy cùng đoàn kịch Giải Phóng đến Lao Kay thì gặp Văn Cao. Văn Cao lên Lao Kay từ đầu năm 1947, phụ trách Đội điều tra Công an Liên khu X. Ông mở quán ca nhạc mang tên "Quán Biên Thùy" ở bên kia cầu Cốc Lếu để làm vỏ bọc hoạt động cho mình.
 

Gặp lại Văn Cao ở quán Biên Thùy với không gian âm nhạc ấm cúng, lãng mạn, Phạm Duy liền bỏ đoàn kịch Giải Phóng để ở lại với Văn Cao. Tại vùng đất biên thùy này, trong một lần đứng giữa cây cầu nối liền biên giới Việt - Trung, nhạc sĩ Phạm Duy đã sáng tác nên bản tình ca hiếm hoi của thập niên 1940. Ca khúc mang tên "Bên cầu biên giới" (1947). Ca khúc này ra đời trong khoảnh khắc chàng nhạc sĩ tạm quên đi thời cuộc, quên đi những đau thương ở chốn làng cũ quê xưa, để nghĩ về tình cảm riêng tư của mình.

NHẠC SĨ PHẠM DUY KỂ VỀ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC “ÁO ANH SỨT CHỈ ĐƯỜNG TÀ”

Cuối năm 1947, tôi từ Việt Bắc (Cao-Bắc-Lạng) xuống Khu Ba (Chợ Đại, Cống Thần) rồi có ý định đi theo Trần Văn Giàu vào Nam chiến đấu. Nhưng khi vào tới Thanh Hóa (Khu 4 - làng Quần Tín) thì tôi gặp tướng Nguyễn Sơn và ở lại đó, gia nhập Ban Văn nghệ của Trung đoàn 304. Tại đây tôi gặp Hữu Loan...
 

XUÂN BÍNH NGỌ, NHỚ VỀ NHỮNG TÁC PHẨM VỀ XUÂN BẤT HỦ - Chu Tất Tiến.

Từ những năm 1954, sau Hiệp Định Geneve, cứ mỗi độ Xuân về, những người từ miền Bắc vào miền Nam lại nhắc đến bài thơ Ông Đồ Già của Cụ Vũ Đình Liên, viết từ năm 1936. Bài thơ không nhắc một chữ nào đến Tết, nhưng độc giả biết ngay là Nhà Thơ đã diễn tả về những ngày Xuân với “hoa đào nở”. Bài thơ khá ngắn nhưng ngụ ý nói về cả môt kiếp người. Những câu mở đầu bài thơ được viết rất nhẹ nhàng: “Mỗi năm hoa đào nở. Lại nhớ ông đồ già. Bầy mực tầu giấy đỏ. Bên phố đông người qua. Bao nhiêu người thuê viết. Tấm tắc ngợi khen tài. Hoa tay thảo những nét. Như phượng múa, rồng bay” Rồi thời gian qua đi, đời sống văn minh hơn, những người dân thành thị với nếp sống xô bồ, đã không còn chuộng những nét bút “phượng múa, rồng bay” nữa, để ông Đồ, người của thế hệ cổ, cô đơn bên phố: “Nhưng mỗi năm mỗi vắng. Người thuê viết nay đâu? Giấy đỏ buồn không thắm. Mực đọng trong nghiên sầu...” Bốn giòng thơ tiếp theo, mỗi giòng chỉ có 5 chữ, nhưng độc giả có thể hình dung thấy cả một triết lý cao siêu về cuộc đời của một con người, không khác gì những chiếc lá rơi trong cơn mưa bụi: “Ông đồ vẫn ngồi đấy. Qua đường không ai hay. Lá vàng rơi trên giấy. Ngoài trời mưa bụi bay”. Và bốn câu kết thúc nói lên sự lạnh lùng của thời gian và lòng người: “Năm nay đào lại nở. Không thấy ông đồ xưa. Những người muôn năm cũ. Hồn ở đâu bây giờ?”

VIỆC HÁT SAI CA TỪ CỦA CA SĨ - Bài viết của Song Thao

Bìa cuốn “Thơ và Ca Từ » của Nguyễn Đình Toàn

 
Trong một đêm nhạc thính phòng trình bày nhạc Từ Công Phụng và Ngô Thụy Miên được tổ chức tại Vancouver, Canada, ít năm trước đây với sự có mặt của hai nhạc sĩ, tôi có tham dự. Phần đầu các ca sĩ hát nhạc của họ Từ, phần sau nhạc của họ Ngô, có nghỉ giải lao ở giữa. Trong giờ giải lao, tôi vào sau sân khấu để hàn huyên với ca sĩ Diễm Liên. Chúng tôi đang nói chuyện thì nhạc sĩ Ngô Thụy Miên đi ngang qua, nói với Diễm Liên: “Nhớ hát đúng lời nhạc nhé!”. Diễm Liên le lưỡi, cười. Tôi giữ ý đi ra cho cô…ôn bài.

Hàn huyên với Diễm Liên.

CUỘC ĐỜI TRUÂN CHUYÊN CỦA CA SĨ NHƯ QUỲNH – Đàng Sa Long

Đằng sau ánh hào quang của một ca sĩ lừng danh là những góc khuất về cuộc đời đầy truân chuyên mà Như Quỳnh đã trải qua.
Như Quỳnh sinh năm 1970, từng được xem là “mỹ nhân làng nhạc” khi sở hữu nhan sắc xinh đẹp cùng giọng ca ngọt hiếm có. Nhắc đến Như Quỳnh, khán giả mến mộ luôn nhớ đến loạt ca khúc trữ tình khiến bao người mê mệt như: Người tình mùa đông, Duyên phận, Hai mùa Noel, Vùng lá me bay, Chuyện hoa sim, Chuyện tình người trinh nữ tên Thi, Tiếng hát chim đa đa...

Tuy nhiên, để có được thành công như hiện tại, cô phải trải qua tuổi thơ nhiều vất vả, từng bị bạn bè kỳ thị, xa lánh bởi nhà nghèo. Trong một chương trình, nhạc sĩ Phương Uyên từng kể về gia cảnh của Như Quỳnh thuở hàn vi: "Tôi không bao giờ quên ngôi nhà của Như. Nhà gần kho đạn. Nhà nền đất, có đúng một cây đu đủ, tài sản duy nhất trong nhà. Tội nghiệp Như lắm vì cô ấy chỉ có mỗi một cái áo trắng và váy màu xanh. Như đi chơi, đi học, đi học hát cũng mặc cái đó”. Chính Như Quỳnh cũng thừa nhận vì hoàn cảnh khó khăn nên đôi khi phải mặc một bộ đồ nhiều ngày liền

CUỘC ĐỜI VÀ SỰ NGHIỆP CỦA CA SĨ KHÁNH HÀ – Đàng Sa Long

Lữ Thị Khánh Hà, sinh ngày 28 tháng 2 năm 1952 tại Đà Lạt. Bà theo học tại trường THPT Lâm Hà, Lâm Đồng. Bà tốt nghiệp vào năm 1969. Cha bà là nhạc sĩ Lữ Liên. Do ảnh hưởng của cha, ngoài cô, 6 anh chị em trong gia đình cô về sau đều theo nghiệp ca hát và đều trở thành những danh ca ở hải ngoại, gồm Bích Chiêu, Tuấn Ngọc, Anh Tú, Thúy Anh, Lan Anh và Lưu Bích.
 

CA SĨ VŨ KHANH – Đàng Sa Long

Vũ Khanh là một ca sĩ đến từ Việt Nam hoạt động ở hải ngoại. Ông bắt đầu sự nghiệp ca hát và nổi tiếng sau năm 1975.
Vũ Công Khanh sinh ngày 1 tháng 4 năm 1954 tại Hà Nội trong một gia đình công giáo. Khi còn rất nhỏ, Vũ Khanh đã theo gia đình di cư vào Sài Gòn, vì vậy ông hầu như không có bất kỳ ký ức gì về quê nhà Hà Nội khi đó. Tại Sài Gòn, gia đình Vũ Khanh có một đại lý xe máy khu ngã 4 Ông Tạ, trên đường Thoại Ngọc Hầu. Lúc nhỏ, Vũ Khanh theo học tại trường công giáo trung tiểu học Thánh Thomas ở số 190 đường Trương Minh Ký tỉnh Gia Định, nằm bên cạnh giáo xứ Đa Minh.

CHUYỆN TÌNH CỦA ĐÔI DANH CA TUẤN NGỌC, THÁI THẢO – Đàng Sa Long

 

Chuyện tình khó quên của danh ca Tuấn Ngọc bắt đầu khá muộn màng. Năm 1994, lúc 47 tuổi, danh ca Tuấn Ngọc mới nên giai ngẫu với ca sĩ Thái Thảo nhỏ hơn ông 14 tuổi. Và họ vừa có được một đám cưới ngọc trai đầm ấm.

Giọng hát của danh ca Tuấn Ngọc làm say mê hàng triệu khán giả khắp nơi. Những người khó tính nhất, khi nghe danh ca Tuấn Ngọc trình bày ca khúc trữ tình, cũng phải thừa nhận vị trí đáng kể của ông trong đời sống biểu diễn. Vây quanh danh ca Tuấn Ngọc có không ít giai nhân, nhưng “chuyện tình khó quên” của ông lại chỉ gắn bó một người phụ nữ duy nhất là ca sĩ Thái Thảo.

CA SĨ HOÀNG OANH VÀ NẾP SỐNG BÌNH DỊ - Quán Nhạc Vàng

Có thể nói Hoàng Oanh là điển hình của một nữ nghệ sĩ dù nổi tiếng nhưng vẫn giữ được cuộc sống bình dị. Những ai đã tiếp xúc với Hoàng Oanh đều có chung nhận xét rằng cô rất hiền, ăn nói từ tốn và tính tình đôn hậu.

Trong bài viết Hoàng Oanh – Tiếng Hát Của Giòng Thơ Nhạc Giao Duyên, tác giả Phạm Khanh đã có nhận xét: “Một cuộc đời nghệ sĩ không sóng gió. Hoàng Oanh đi hát, đi học, sống êm đềm trong hạnh phúc gia đình, trong tình bằng hữu và trong tình cảm nồng hậu của khán thính giả…” Trong suốt quãng thời gian ca hát hơn 20 năm ở miền Nam, khán giả yêu nhạc vàng biết đến ca sĩ Hoàng Oanh qua làn sóng điện, đài truyền hình, các dĩa hát, tờ nhạc và báo chí… và đặc biệt là cô không bao giờ hát ở phòng trà hay vũ trường thời trước năm 1975.

HAI MỸ NHÂN TÀI HOA BẠC MỆNH CỦA SHOWBIZ VIỆT CÙNG QUA ĐỜI VÀO TUỔI 45 – Đàng Sa Long

DANH CA NGỌC LAN
 
Danh ca Ngọc Lan tên thật là Lê Thanh Lan, sinh năm 1956 tại Nha Trang. Bà là con thứ 5 trong một gia đình có 8 anh chị em. Do gia đình khá giả, Ngọc Lan sớm được đi học nhạc, từng biểu diễn tại một số sân khấu nhỏ.

Năm 24 tuổi, Ngọc Lan đặt chân đến đất Mỹ và định cư tại tiểu bang Minnesota. Để trang trải cuộc sống tại xứ người, gia đình nữ danh ca phải bán hamburger. Vì muốn có thêm thu nhập cho việc học và phụ giúp cả nhà, bà quyết định đi hát tại một số quán cà phê và buổi biểu diễn nhỏ nhờ một vài người bạn giới thiệu. Sau đó 2 năm, sự nghiệp ca hát của bà chính thức khởi sắc ở California và nhanh chóng vụt sáng thành ngôi sao đình đám.

DANH CA TUẤN NGỌC NÓI VỀ BỐ VỢ PHẠM DUY - Tùng Ninh

Danh ca Tuấn Ngọc nói thẳng về bố vợ Phạm Duy: "Có một điều kỳ lắm"
Vừa qua, tại một livestream, danh ca Tuấn Ngọc đã nhắc về bố vợ mình là đại nhạc sĩ Phạm Duy.
Ông nói:
 
"Tôi càng hát nhạc Việt Nam, càng nghiên cứu nhiều về nhạc Việt tôi lại càng yêu nhạc sĩ Phạm Duy. Có một điều kỳ lắm, mỗi lần nhắc đến ông Phạm Duy tôi lại càng cảm động vì đối với tôi, cuộc đời này phải biết ơn ông.
Tôi biết ơn ông Phạm Duy vì không ai đem đến cho xứ sở Việt Nam một kho tàng âm nhạc lớn như ông. Ông Phạm Duy có một không hai.
Bây giờ AI có thể làm nhạc, làm được mọi thứ nhưng không bao giờ làm được như ông Phạm Duy. Chúng ta sẽ không bao giờ có được những người nhạc sĩ như Phạm Duy.
Tôi may mắn vì sinh ra ở thời kỳ vàng son của nền tân nhạc Việt Nam với những nhạc sĩ tài hoa như thế, cái mà giới trẻ ngày nay khó có được vì sinh ra hai thời khác nhau.
Từ thời còn trẻ, ông Phạm Duy đã viết được trường ca nói lên tình cảm dân tộc, con người Việt Nam, từ dân ca tới văn hóa, nghe mà rùng mình vì quá hay".

NHẠC BOLERO NGƯỜI BẠN TRI KỶ CHO TÂM TƯ NGƯỜI VIỆT - Đinh Hoa Lư

Chớ bảo ta yêu nhạc bolero do tâm hồn ta quá “sến”, mà đây là tiếng lòng chân thật của ta vui buồn sẻ chia, chứ không kiêu kỳ cách biệt.

Tiếng lòng hay tâm tình hòa điệu với tình cảm quê hương, trăn trở qua bao thăng trầm khổ đau lịch sử hay nỗi than thở của dân mình.

                       

Buồn vào hồn không tên,

Thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đời

Đường phố vắng đêm nao quen một người

Mà yêu thương trót trao nhau trọn lời...

Để rồi làm sao quên?

Biết tên người quen, biết nẻo đi đường về

Và biết có đêm nao ta hẹn hò

Để tâm tư những đêm ngủ không yên...

SỰ PHA TRỘN GIỮA "NHẠC SANG" VÀ "NHẠC SẾN" TRONG LÀNG NHẠC VIỆT TRƯỚC 1975 - Đông Kha

Không phải bây giờ, mà đã từ trước năm 1975, giới nghệ sĩ và công chúng đã phân biệt rạch ròi hai dòng nhạc mà ngày nay người ta thường nói là “nhạc sến” và “nhạc sang”. Xin nói thêm rằng khái niệm “nhạc sến” được nhắc tới trong bài này mang ý nghĩa tương đối, không có ý miệt thị. Trước 1975, người ta không dùng từ “sang” hay “sến”, mà dùng chữ “nhạc đại chúng” để nói về các bài hát giai điệu bolero, rumba… và “nhạc thính phòng” để nói về các giai điệu “sang cả” hơn: slow, boston… mang âm điệu của dòng nhạc thời tiền chiến. (nhạc thính phòng ở đây không phải chỉ là những bài nhạc opera như cách hiểu hiện nay).

DANH CA Ý LAN, TÀI SẮC VẸN TOÀN – Đàng Sa Long

Dù đã ở tuổi 67, nữ nghệ sĩ này vẫn khiến công chúng trầm trồ bởi vẻ đẹp quý phái, thần thái trẻ trung như phụ nữ tuổi 40.
Trong làng nhạc Việt, Ý Lan từ lâu đã trở thành biểu tượng của sự duyên dáng, quý phái, tài hoa và bản lĩnh. Được biết đến như một trong những nữ danh ca nổi bật từ đầu thập niên 1990 đến nay, bà không chỉ chinh phục khán giả bằng giọng hát như rót mật vào tim, mà còn bởi vẻ đẹp kiều diễm, "sắc nước hương trời".