KINH THÀNH HUẾ ĐƯỢC VƯƠNG TRIỀU NGUYỄN BẢO VỆ THẾ NÀO ?

Kinh thành Huế được khởi công xây dựng vào năm Gia Long thứ tư (30/4/1805). Sử xưa cho biết: Mặt bằng xây dựng kinh thành bao gồm trọn đô thành cũ thời Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát, một phần phủ chính thời Nghĩa Vương Nguyễn Phúc Thái cùng đất 8 làm: Phú Xuân, Vạn Xuân, , Diễn Phái, Thế Lại, An Vân, An Hòa, An Mỹ và An Bửu.
 
Cùng với xây dựng một kinh thành rộng lớn, vững chãi, nhà Nguyễn đã tuyển chọn đội quân thiện chiến để bảo vệ vương triều trong một thời đại bị nhòm ngó, xâm lược.
 

CHẶNG ĐẦU TIÊN TRÊN SUỐT ĐƯỜNG XUÂN – Thơ Trần Vấn Lệ

Trái đất tròn... tròn như viên bi

lăn tới đầu non cuối biển về

nó hóa trái tim tròn rất đẹp

là em vừa chớp chớp đôi mi!

 

Thơ anh khai bút mừng em, đó!

mỗi chữ, em à, một nụ hoa...

ôm ấp mà thương tình mãi mãi

Lâu Đài Tình Ái em nguy nga!

 

Mình đi bên nhau về chân mây

anh hôn em hoài đôi chân mày...

đi hết biển trời, ta trở lại

đất liền - làng xóm - cánh cò bay...

 

Em ơi Quê Hương, Quê là Quê

Em ơi Hương thơm hoa cau nè!

Em áo dài hoa, hoa cúc nở

Mùa Xuân, Xuân Cúc đẹp thì khoe...

 

Mai sẽ Hạ hồng, Thu biếc biếc

rồi Đông sương giá vẫn băng trinh!

Em là trái đất tròn như ngọc

là Huế... Tản Đà nói Bức Tranh! (*)

 

Bài thơ Khai Bút Tết Mừng Xuân

anh viết trao em trọn tấm lòng...

người Lính muôn năm lòng rất trẻ

muôn năm lòng Lính một Non Sông...

 

                                    Trần Vấn Lệ

 

(*) Tản Đà mở đầu một bài thơ Huế:

"Đường vô xứ Huế quanh quanh,

non xanh nước biếc như tranh họa đồ..."

HƯƠNG XƯA, ĐÓN XUÂN NƠI XỨ LẠ - Thơ Nguyên Lạc

 

   

 

Hương Xưa

 

1

Đêm trôi. Mi khép. Khúc trầm rơi

Thê thiết "Hương xưa" vọng một thời

Đón Tết nơi nầy đêm trắng quá

Não nùng tuyết lệ nhớ khôn nguôi!

 

2

Mùa xuân lần nữa đã về đây

Riêng nỗi hoài hương đối sầu này

Người hỡi có mơ về chốn cũ?

Túy hương đêm vỡ khúc tình đầy!

 

MẤY TRĂM LẦN, MÙA XUÂN – Thơ Khê Kinh Kha

 

   

                  Nhà thơ Khê Kinh Kha

 

mấy trăm lần, mùa xuân

 

mùa xuân đã đến

quanh đây bao giờ

mà lòng thờ ơ

tim đau nỗi nhớ

hồn đầy dại mê

lạnh lùng tuyết rơi

ngậm ngùi sương rơi

quê hương xa vời

bao năm bao năm

ngục tù gông xiềng

tuồi trẻ đi hoang

tương lai hoang tàn

dân tôi bần cùng

 

mấy bữa đầu xuân ngồi nhìn tuyết rụng

xuân cứ như vầy chán chết đi thôi

phải chi có bạn cùng chia rượu đắng

chắc cũng đỡ buồn giữa chốn xa xôi

 

đã mấy trăm lần, nhìn hoa cúc nở

đã mấy trăm lần, lòng vắng như đêm

đã mấy trăm lần, rượu say, nằm ngủ

tỉnh dậy lại buồn, uống nữa cho quên

 

đã mấy trăm lần, hứa lòng không khóc

đã mấy trăm lần, nước mắt cứ trôi

xuân đến xuân đi, đời còn mấy bước ?

ai khóc ai cười, nhìn cánh mai rơi

 

non nước xa vời, giọt lệ trong tôi

 

                                        KheKinhKha

ĐOẢN CÚ MÙA XUÂN, NĂM LÀ THÁNG, CANH GÀ, ĐÃ QUA, PHƯƠNG NAM, LÊN NON, KHÔNG CÓ CÂU TRẢ LỜI, NGÀY NAY NGÀY MƠI, ĐẦU THU CUỐI THU, NƯỚC CHẨY – Thơ Chu Vương Miện

 
 

ĐOẢN CÚ MÙA XUÂN

 

Lá đã rơi hết trên đất

nụ đang căng da

mấy con chim non há miệng

chiêm chiếp gọi xuân về ?

ngừơì lữ hành đứng một mình hút thuốc

ngoài sân ga ?

ta nằm đắp chăn mà chưa ngủ

băn khoăn về tuổi già

bản nhạc nghe hoài mà chả cảm

lẩm nhẩm hoài mỗi bài thơ ?

ngừơì xưa ngừơì cũ giờ đâu nhỉ ?

đâu khác nhân vật Quỳnh Diều trong thố ty hoa

đọc mấy câu thơ dịch cảm thương Liêu Quốc Nhĩ

khi không lại chia nửa sơn hà ?

chợ nam chợ trung và chợ bắc

hoa mai thược dược và trúc đào

cây súng đứng rủ lá trên mặt nước

con cá mại cờ dưới lòng ao ?

ta mang tuổi thơ mang thả từ thuả đó ?

giờ tìm chả có một âm hao

cũng vẫn là hoa là xuân

mà xa cách nhau một biển nước

bên nhà giao thừa và tết đến trước ?

bên này thời lẽo đẽo tới sau ?

chờ mãi chả có thư từ gì cả

chả lẽ chúng mình kiếp này lỡ nhau ?

 

TẾT CHAY – Thơ Lê Phước Sinh

 

    

TẾT CHAY

 

Đèn nào mà không quay (?!)

chỉ vì không đủ gió.

Xe nhúc nhích rồi động,

ngao ngán gặp đèn đỏ.

 

Bến Hoa sắp úa tàn,

ngóng gặp người mua bán.

Chỉ dạo vòng chơi chơi,

vì thiếu Tệ trong túi.

 

Trời trong xanh mà nhiễm.

Miệng bịt kín khẩu trang,

Tiếng còi nghe thin thít,

tưởng lạc chốn thiên đàng.

 

Càng giáp Tết,"Thầy Chạy" (!)

tựa phong pháo ẩm xì,

Tết Chay mà thèm mặn,

Trẻ con khóc ỉ ôi...

 

Lê Phước Sinh

Sài gòn, sáng 27 tháng Chạp.

TẾT QUÊ XƯA - Tường Nhung

Mời đọc một bút ký mới về ngày Tết xưa của tác giả Tường Nhung, ái nữ nhà văn Thạch Lam.
 

TẾT TẾT TẾT. Tiễn Rồng Giáp Thìn đi. Rước Rắn Ất Tỵ về.
Lại một mùa Tết trở về trên xứ người. Tết đã gợi lại bao kỷ niệm quê nhà. Mà quê nhà giờ thì đã xa, xa lắm.
Hình ảnh của những ngày Tết từ một thủa thanh bình trên bảy mươi năm qua vẫn luôn hiển hiện trong trí nhớ tôi như một đoạn phim quay chậm.

Thủa ấu thơ, gia đình tôi thuộc hàng khá giả nhất nhì trong một phố huyện nhỏ. Hàng năm, vào khoảng trung tuần tháng chạp, cả trang trại đã nhộn nhịp mỗi người mỗi việc, chú quản gia bận tới tấp chạy đầu này ngó chỗ nọ, chỉ bảo nhóm khoảng 6-7 người phụ việc, đem hết lư đồng ra đánh bóng, chùi dọn bàn thờ, sắp lá dong, chặt tre làm lạt để gói bánh chưng, v.v...

HÌNH TƯỢNG RẮN TRONG VĂN HÓA VIỆT

Những hình tượng như: chằn tinh, giao long, thuồng luồng hay rồng đã xuất hiện trong nhiều câu chuyện cổ tích. Điểm chung của những hình tượng này là đều được phác thảo với những đặc điểm của rắn.
 

Trong truyện cổ tích “Thạch Sanh”, cốt truyện thường nhắc đến hình ảnh một chằn tinh tu luyện lâu năm chuyên đi hại người. Mỗi năm, dân làng phải nộp cho chằn tinh một mạng người.
 

Thạch Sanh đánh Trăn tinh (Tranh dân gian Đông Hồ).

Tuy hình dáng của loài yêu quái này vẫn còn nhiều tranh cãi nhưng có giả thiết cho rằng hình dáng của chằn tinh là một con trăn hoặc một con rắn khổng lồ.

Hình ảnh mãng xà trên Cửu đỉnh của triều Nguyễn. Ảnh tư liệu

 
Hình dáng của thuồng luồng (còn gọi là giao long) được miêu tả là có nhiều điểm giống rắn, nhưng lại có thêm 4 chân, cơ thể có thể lớn bằng mấy người ôm và rất thích nuốt người. Tục xăm hình thuồng luồng của người Việt cổ đã có từ lâu với mong muốn an tâm hơn mỗi khi đi qua sông nước.

Giao long

 *
Nguồn:
https://www.vietnamplus.vn/hinh-tuong-ran-trong-van-hoa-viet-tu-noi-khiep-so-den-hinh-xam-tren-da-post1008913.vnp?utm

NĂM TỴ NHỚ BÀI THƠ "RẮN" TƯƠNG TRUYỀN CỦA LÊ QUÝ ĐÔN – Gs Mạc Văn Trang giới thiệu

Người ta kể rằng, một hôm, Tiến sĩ Vũ Công Trấn đến thăm Tiến sĩ Lê Phú Thứ là người bạn cùng đỗ Tiến sĩ khoa Giáp Thìn 1724 (sau đổi là Lê Trọng Thứ). Nghe con bạn là Lê Quý Đôn còn trẻ mà đã hay chữ, nên ông Trấn lấy đầu đề "Rắn đầu biếng học" để thử tài. Ít phút sau, Lê Quý Đôn đã làm xong bài thơ dưới đây:
 

RẮN ĐẦU BIẾNG HỌC

 

Chẳng phải "liu điu" vẫn giống nhà!

"Rắn đầu" biếng học quyết không tha

Thẹn đèn "hổ lửa" đau lòng mẹ,

Nay thét "mai gầm" rát cổ cha.

"Ráo" mép chỉ quen tuồng lếu láo,

"Lằn" lưng chẳng khỏi vết roi da.

Từ nay "Trâu" Lỗ [1] xin siêng học,

Kẻo "hổ mang" danh tiếng thế gia!

 

Chú thích:

▲ "Trâu" ở đây chỉ loài rắn hổ trâu, ngoài ra còn dùng để ám chỉ quê của Mạnh Tử. Còn "Lỗ" ở đây ám chỉ quê của Khổng Tử.

CHÙM THƠ XUÂN CỦA LA THỤY

 

   

 

TỰ CẢM CUỐI NĂM

 

 Dặm trường rong ruổi ngựa phi

 Thời gian vút cánh xuân thì hụt hao

 Chồn chân dừng bước bên cầu

 Lặng nhìn nước chảy nuối màu tóc xưa

 Cánh buồm lộng gió ước mơ

 Băng qua sông biển cập bờ nơi nao?

 Vọng âm sóng vỗ dạt dào

 Bên chiều đông tận nắng đào dần phai

 Hoa tóc sương muối đang cài

 Tàn niên tự cảm thoảng bay tiếng lòng

                               

 

 CUỐI NĂM ÂM LỊCH

(Cảm đề thơ Đá Ngây Ngô)

 

Xuân về lâng lâng nào nhờ gió chở

Đáy cốc vênh hay rượu ngấm ngã nghiêng

Thèm trái cấm lòng vướng bận nghiệp duyên

Loan phụng múa tình ai đang khép mở.

 

Mắt xanh trắng tri âm còn níu mộng

Bến xuân ơi lưu luyến cõi trời xưa

Sương khói phủ bâng khuâng xuân không mùa

Thầm nguyện ước cho nguồn yêu mở rộng.

 

Ngọn nến ấy lung linh trời ảo diệu

Hương xưa nào thoang thoảng ủ tình mơ

Để ngây ngất tình tràn thơm men rượu

Hào sảng cười đồng vọng đá ngây ngô.

                                             

 

TÀN NIÊN CẢM TÁC

 

I.

Tơ xuân vương vấn đất trời

Hồn xuân bảng lảng thoảng lời mê hoa

Suốt đời mộng mị là ta

Mắt xanh nhẹ chớp nhạt nhòa tri âm.

 

II.

Chưa say nhưng dáng dật dờ

Hồn mê trí tỉnh mệt phờ xác thân

Chào nhau nửa tiếng ân cần

Khóe môi hé nụ bộn lần nhớ thương.

 

III.

Thôi xin đừng nói tỉnh mê

Thế nhân mắt trắng mệt mề đớn đau

Mơ say quên lấy nỗi sầu

Rộn ràng thế sự dãi dầu lo toan.

Cho ta ít phút thanh nhàn

Câu thơ bất chợt xuất thần thăng hoa.

 

 

VÔ THƯỜNG

(Cảm khái khi đọc truyện thần thoại Hy lạp)

 

Một thời vang bóng còn đâu

Khói sương chừ lại úa màu thời gian

Một thời xuân sắc nhựa tràn

Nhành xanh biếc lộc, hoa vàng thắm cây

Nắng chiều xế bóng hao gầy

Xiêu theo triền dốc ngấm say vị đời

Tiếng lòng ngân vọng chơi vơi

Âm xưa bóng cũ mù khơi dấu tìm

 

                                    

DƯỜNG NHƯ

 

Dường như bóng xế đường trần

Dường như cuộc sống thanh bần rồi qua

Dường như tóc muối sương pha

Dường như phấn bảng đang là vọng âm

Bên chiều một thoáng trầm ngâm...

 

*

THƠ ĐƯỜNG LUẬT

 

 

TÂN NIÊN KHAI BÚT

 

Nâng chén hòa vui ấm giọng ca

Ý tình thao thiết bút thêu hoa

Mai e ấp nụ ươm vàng nắng

Sen khẽ khàng hương ủ đượm trà

Bấc lạnh nỗi niềm đông tận nhỉ!

Rượu nồng sắc vị xuân khai a!

Lâng lâng thi tứ tươm trào giọt

Cánh mộng dần bay vào thẳm xa.

                                 

 

THƯỞNG XUÂN

 

Mai vàng đào thắm toả hương hoa

Tết đến vui xuân nào chỉ ta

Cùng hát cùng đàn, vài cốc rượu

Cũng ngâm cũng vịnh, dăm ly trà

Xôn xao tình gợn hồn đang trẻ

Xao xuyến thơ ngân ý chửa già

Khai bút lòng bừng bao nắng ấm

Bên thềm lãnh lót yến oanh ca.

 

CHÀO XUÂN

 

Buốt lạnh tàn đông rồi cũng qua

Khoan thai xuân đến ấm bao nhà

Bâng khuâng nắng mới lừng hương tết

Biêng biếc chồi xanh thắm sắc hoa

Danh lợi: chán chê vòng tục lụy!

Rượu thơ: ngây ngất thú yên hà!

Thả hồn bay bổng cùng trăng nước

Hào sảng hát vang khúc túy ca.

 

                                   La Thuỵ

CA KHÚC “LY RƯỢU MỪNG” ĐƯỢC SÁNG TÁC KHI NÀO ? - Huỳnh Duy Lộc

Báo Thanh Niên Online ngày 1 tháng 1 năm 2017 có bài viết “Tiết lộ vì sao ca khúc ‘Ly rượu mừng’ bị cấm hát 40 năm” của Ngữ Yên giải thích vì sao ca khúc “Ly rượu mừng” của nhạc sĩ Phạm Đình Chương bị cấm hát trong nước từ năm 1975 tới đầu năm 2016, chỉ trước Tết Bính Thân vài tháng: “Nó đã từng bị cấm hát trong suốt 40 năm”. 

NHỮNG NGÀY TẾT SẮP TỚI – Trần Vấn Lệ

Nhiều người rất là thích:  kháo nhau "Tết không mưa!".  Nhiều người thì không ưa... nếu cứ nắng, nắng suốt!
 
Nhưng... biết làm sao được cái lòng của ông Trời?   Ổng chỉ làm mây trôi, ổng ngồi xem thế giới!
 
Mây trôi không mệt mỏi và rồi tan rồi tan... ở cái nước Việt Nam cho Tết năm nay đẹp!
 
Áo dài bay, mở, khép...Diễu văn đọc linh tinh!  Người ta quên đọc Kinh, người ta chỉ thích chúc!
 
Chúc nhau đầy Hạnh Phúc, chúc nhau đều Ấm No... Không ai chúc Nhà Thơ: thơ hết tràn nước mắt!
 
Năm mươi năm nhanh thật:  bao nhiêu là mả mồ!   Cỏ chưa xanh đã khô, hoa tàn dù mới nở...
 
Không biết ai còn nhớ Những Cái Tết Tha Hương...
 
*
 
Tha Hương và Tha Phương, hai cái chữ đều giống như cái hình một bóng...giọt lệ / nước mắt tuôn!
 
Mồng Năm Tết:  Lập Xuân! 
Không mưa thì sáng trưng!
Có mưa thì ảm đạm!
Sáng nay tôi hốt nắng rải ra nhìn tuyết sa...
 
Tuyết trắng như là hoa... Hoa nở hai Thế Kỷ (*)!  Đường quê đường vạn lý cỏ lợt mù sương sương...(**)
 
                                                                                   Trần Vấn Lệ
 
(*) Hai Thế Kỷ, 20 và 21, tính từ năm 1975 đến nay, 2025.
(**) Thơ Nguyễn Du:  "Quê nhà cỏ lợt màu sương, đường xa thêm một tấc đường một đau!"
 

CÀNH MAI THA HƯƠNG - Thơ Khê Kinh Kha, Nhạc Ngô Hữu Hùng, ca sĩ Hải Nguyễn trình bày.

 
                 

        

một mùa Xuân nữa

lại về đâu đây

lòng sao hiu quạnh

lạnh theo tuyết bay

 

bao năm rồi nhỉ

bao mùa Xuân qua

đắng cay như rượu

ai còn nhớ ta

 

quê nhà xa ta

hay ta xa nhà

bao năm lạc bước

bao niềm xót xa

 

mẹ già đâu nữa

bạn hiền còn ai

nụ mai nào nở

rượu nào cuồng say

 

có tiếng pháo nào

trong ai không nhỉ

có giọt rượu nào

say lòng người đi

 

có giọt lệ nào

ướt bờ môi thơm

có an ủi nào

thoa dịu đau thương

 

còn đây năm tháng

qua nhanh, qua nhanh

như dòng sông cuốn

mang nỗi sầu riêng

 

một mai xuân nữa

có còn ta không

xin cắm trên mộ

cành mai tha hương

 

Khê Kinh Kha

LÍNH ĐÓN XUÂN TRÊN ĐỈNH CAO – Đinh Hoa Lư

          

Mời anh mời chị, mùa xuân lên đây thăm tôi

Nơi đây xa xôi khuất nẻo thưa người

Núi rừng mịt mù sương...

Mời em một lần rời xa

Nơi đang yên vui

Lên đây thăm lính ở trên rừng

Để cùng ngọt bùi sớt chia...

(Thư Xuân Trên Rừng Cao/ Trịnh Lâm Ngân)

 Tất cả đều thiếu, chúng tôi phải mò đi "ký sổ" tại chốt đại đội rồi đến tháng xem như hết tiền. Họ nói chẳng ngoa "Tiền Lính là Tính Liền"

 

Mười ngày có một chuyến xe GMC tiếp tế từ Diên Sanh lên. Xe phải leo tới đỉnh Ông Do, nơi BCH Tiểu Đoàn 105 đóng. Hàng sẽ bỏ xuống cái bãi trống trước mặt căn cứ Ông Do. Các đại đội sẽ tới nhận hàng do chiếc xe không thể bò tới chốt của từng đại đội được. Trung đội sẽ men theo đường tranh tới chốt đại đội đem hàng tiếp tế về chốt mình.
 

BÁT NẤU MĂNG NGÀY TẾT CỦA BÀ TÔI - Vĩnh Quyên

- Này mẹ nó đã ngâm măng chưa đấy ! - Bà tôi gióng giả hỏi vọng từ trên gác xuống.
- Rồi ạ ! Hôm qua Bà dặn là con ngâm luôn - Mẹ tôi vội trả lời.
 - Nhưng chị có nhớ ngâm chỗ măng lưỡi lợn tôi đặt riêng không, khéo lấy nhầm sang bó măng nứa thì hỏng cả mâm cỗ đấy !
 - Năm nào nhà mình chả nấu măng lưỡi lợn ăn Tết, con không nhầm đâu ạ !