CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ GHÉ THĂM, ĐỌC VÀ GHI CẢM NHẬN. CHÚC CÁC BẠN CÙNG THÂN QUYẾN NĂM MỚI ĐINH DẬU 2017 THÂN TÂM LUÔN AN LẠC

Thứ Tư, 16 tháng 11, 2011

SLIDESHOW VỀ SINH HOẠT ĐỒNG MÔN NGUYỄN HOÀNG LA GI - HÀM TÂN


        Ừ! Đã qua tuần giỗ 49 ; 50 ngày -  tưởng nhớ ngày mất của  thầy Lê Văn Quýt  ( vị giáo sư cao niên đã dạy trường trung học Nguyễn Hoàng - Quảng Trị từ lúc thành lập trường -  những năm đầu thập niên 1950 của  thế kỷ 20 ) rồi. Mới đó, ngay đầu năm Tân Mão (2011) này thôi , quý cựu giáo sư  - cựu học sinh  Nguyễn Hoàng khắp nơi về Hàm Tân , cùng hoan hỉ mừng đại thọ 90 tuổi của thầy. Thế mà  bỗng chốc Thầy đã về cõi vĩnh hằng ! Còn biết bao nhiêu thầy bạn cũ, giờ cũng hóa thành người thiên cổ! Ngày mai , biết ai còn, ai mất! Lòng rưng rưng xúc động, mình tải lại slideshow SINH HOẠT ĐỒNG MÔN NGUYỄN HOÀNG HÀM TÂN – LA GI đã thực hiện trước đây , bâng khuâng ôn kỷ niệm một thời còn chưa xa.
        Rất cám ơn anh Lê Bảo Lâm đã hỗ trợ hết sức nhiệt thành về phần kỹ thuật vi tính  khi thực hiện slideshow  này

Thứ Ba, 15 tháng 11, 2011

THƠ TẶNG NGÀY VỢ NGHỈ HƯU


               


                   THƠ TẶNG NGÀY VỢ NGHỈ HƯU

                               Ừ thì mình cũng qua cầu
                       Rồi đây bục giảng thành màu khói sương
                              Còn đâu bụi phấn rắc vương
                       Một thời sinh hoạt học đường mê say...!


                               Giã từ giáo nghiệp hôm nay
                       Giao thoa : khoảng lặng ... , nhẹ bay cung trầm
                              Tơ vương ý kén lòng tằm
                       Miên man kỷ niệm bâng khuâng dặm về


                              Thì ừ ! Chào biệt bạn bè
                       Chia tay trường lớp, lắng nghe tiếng lòng
                             Chúc người ở lại tâm đồng
                      “Trồng người” góp sức , thành công bội phần
                                                                      LA THUỴ

                                                                    (31/12/2010)    

Thứ Hai, 14 tháng 11, 2011

NHÌN LẠI ĐỜI MÌNH


     
                          
                                
                                         NHÌN LẠI ĐỜI MÌNH

                                        Sáu mươi sắp tới : chửa phai xuân
                                        Tàn cuộc chơi rồi mới tỏ phân
                                        Thơ túi rượu bầu bay bướm mãi
                                        Cờ bàn sách kệ thảnh thơi dần
                                       "Trồng người" một thuở đang chờ quả
                                       "Gieo hạt" bao năm vẫn chọn nhân
                                       Quá nửa đời a! Còn xanh mộng
                                       "Vô vi" đỡ nhọc đến phàm thân
                                                                          LA THUỴ



                                                          HỌA

                                               NHÌN LẠI ĐỜI MÌNH
                                         Ba bảy vừa tròn vẫn nét xuân
                                         Ngời ngời nét ngọc chẳng cần phân
                                         Mày hoa rạng rỡ đang còn tiếp
                                         Mắt phượng long lanh chửa hết dần
                                         Dựng nghiệp bao năm chờ tựu quả
                                         Trồng người nửa kiếp ước thành nhân 
                                         Gian nan mỏi gối đời bươn chải
                                         Quẳng gánh đi rồi mới nhẹ thân.
                                                                          BÌNH NGUYÊN

Chủ Nhật, 13 tháng 11, 2011

LIÊU TRAI CẢM TÁC




                      


                     LIÊU TRAI CẢM TÁC
                            "Cô vọng ngôn chi , cô thính chi"
                                    VƯƠNG NGƯ DƯƠNG

                      Chiêu niệm hồn hoa chờ hiển linh
                      Hay là em hát khúc vong tình
                      Trăng xưa tròn khuyết trời còn thắm ?
                      Hạc cũ tụ tan đất có xinh !
                      Một phút tâm đầu mơ dáng bướm
                      Ngàn năm ý hợp mộng hình tinh
                      Sao khuya chếch bóng soi hoài vọng
                      Lãng đãng vàng gieo rợn nét trinh
                                                              LA THUỴ


        

TRANH TỐ NỮ


   
                           


                                                     TRANH TỐ NỮ

                                      Người đứng đó vai gầy tóc liễu rũ
                                      Môi bồng bềnh chao cánh võng nghiêng lơi
                                      Mắt thẳm đọng sóng hồ thu nhẹ vỗ
                                      Chớm u hoài mộng tỏa vút ngàn khơi


                                      Thân đọng gió lung linh ngàn phấn bướm
                                      Dưới sương mờ diễm ảo nét mi lay
                                      Xiêm áo mỏng ủ men tình thắm đượm
                                      Tiếng hồ cầm huyền hoặc dáng liêu trai


                                      Ta níu mộng để lòng hoài phơi mở
                                      Thoáng ơ thờ , tình vẫn mãi đong đưa
                                      Trăng xế bóng , thời gian đành hẹn lỡ
                                      Cung tơ trầm đồng vọng nuối âm thừa
                                                                                  LA THUỴ

DẠNG THƠ BÌNH THANH

   

               DẠNG THƠ BÌNH THANH                          

        Thi ca Việt Nam vừa phong phú súc tích về nội dung, cú pháp, ngôn từ; vừa đa dạng về thể loại ( thất ngôn , bát ngôn, tứ tuyệt, bát cú, lục bát, song thất lục bát, thơ tự do …) Hầu như thơ các nước như Trung Hoa, Nhật Bản, thơ các nước Tây phương đều gieo vần ở cuối câu ( VẦN CHÂN – CƯỚC VẬN ), thơ Việt Nam còn gieo thêm vần ở giữa câu ( VẦN LƯNG – YÊU VẬN ) như trong thể THƠ LỤC BÁT, THƠ SONG THẤT LỤC BÁT ( có khi còn gieo nhiều vần trong một câu ). Ngoài ra, nhiều nhà thơ Việt Nam còn sáng tạo thêm nhiều dạng thức mới như : thơ đọc nhiều cách, thơ hình, thơ Việt chèn ngoại ngữ, thơ bình thanh ... Hôm nay, tôi xin giới thiệu DẠNG THƠ BÌNH THANH đến các bạn yêu thơ

         
Trong DẠNG THƠ BÌNH THANH , các câu thơ trong bài hoàn toàn bình thanh . Nghĩa là câu thơ có những tiếng toàn là thanh bằng , nhiều người hay gọi nhầm là thơ vần bằng là không chính xác. Vần bằng có nghĩa là các tiếng bắt vần trong các câu thơ có thanh bằng. Trong thơ Việt, thể thơ song thất lục bát chỉ gieo vần trắc ở hai câu 7, các bài vè  cũng có gieo vần trắc  ở cuối câu, nhưng chỉ khoảng 2 ; 3 câu lại chuyển đổi sang vần bằng. Riêng với thể thơ Đường luật, thể thơ cổ phong hầu như các tác giả đều gieo vần bằng, rất hiếm ai gieo vần trắc, vì đọc lên nghe trúc trắc không êm tai - Chẳng hạn bài thơ cổ phong gieo vần trắc như bài "ĐÊM MÙA HẠ" của Nguyễn Khuyến


                                       ĐÊM MÙA HẠ
                                   Tháng tư đầu mùa hạ
                                   Tiết trời thật oi ả
                                   Tiếng dế kêu thiết tha
                                   Đàn muỗi bay tơi tả
                                   Nỗi ấy nói cùng ai
                                   Cảnh này buồn cả dạ
                                   Biếng nhắp năm canh chầy
                                   Gà đà sớm giục giã
                                             NGUYỄN KHUYẾN


        Tôi cũng thử làm một bài thơ Đường luật gieo vần trắc khi chúc thọ tuổi 70 bác Lê Ngọc Kha :

                                 MỪNG TUỔI BẢY MƯƠI               
                                     (Mừng thọ bác Kha 70 xuân)

                              Con giáp xoay vòng giờ đến Sửu
                              Thất tuần đáo tuế mừng thi hữu
                              Đêm xuân ngâm ngợi Hán Đường thư
                              Ngày hạ khề khà Mai Quế tửu
                              Cảm hứng chứa chan ông đón tân
                              Ý tình dào dạt bà đưa cựu
                              Tương giao sơ ngộ họa đôi dòng
                              Chúc bác Ngọc Kha thọ bách cửu
                                                                     LA THỤY


         Trở lại DẠNG THƠ BÌNH THANH ( thơ có những tiếng đều mang thanh bằng ) ; từ khá lâu , trong phong trào THƠ MỚI, thi ca Việt Nam đã có những câu thơ , thậm chí toàn bài thơ đều mang thanh bằng .
        Tản Đà trong bài thơ "THĂM MÃ CŨ BÊN ĐƯỜNG" đã có một câu hoàn toàn bình thanh :

                             Tài cao, phận thấp, chí khí uất,
                             Giang hồ mê chơi, quên quê hương?
                                                                           (Tản Đà)

           Xuân Diệu trong bài thơ “Nhị hồ” có hai câu :

                             
“Sương nương theo trăng ngừng lưng trời
                                Tương tư nâng lòng lên chơi vơi”


         Hàn Mặc Tử có bài thơ “Tiêu sầu” khá dài , trong đó khoảng 2/3 bài đã là toàn bình thanh

                           
“Ô! Đêm nay trời trong như gương
                             Không làn mây vương không hơi sương
                             Tơ trăng buông rèm trên muôn cành.
                             Tơ trăng vàng rung như âm thanh.
                             Từ đâu tiêu sầu reo vi vu,
                             Buồn như làn mây hiền mùa thu
                             Êm như giòng tơ trên vai nường.
                             Mong manh như là lời yêu đương
                             Tiêu đưa tôi bay lên cung trăng!
                             Tôi phiêu diêu cùng ngàn sao băng
                             A ha! Lòng tôi trăng là trăng!
                             A ha! Trăng tràn đầy châu thân!
                             Cung thiềm đây rồi hương ngây ngây,
                             Ồ! Bằng trân châu hay quỳnh dao ?
                             Và mớm cho tôi bao tình say
                             Mà tôi trút bao dòng ngọt ngào
                             Nghê thường lên khơi nường Hằng ra
                             Hương trầm bâng khuâng quyện mình hoa.
                             Nhịp nhàng nường đi theo nhịp đàn
                             Âm thanh lên cao nhạc rừng lan,
                             Tôi lại gần bên, ô! Lạ thường!
                             Nường trăng. Ô! Chính là Thương Thương.
                             Người tôi rung động như âm thanh,
                             Môi không ngừng dưới đôi tay xinh.
                             Hoảng hốt tôi ôm chầm lấy nường,
                             Than ôi, nường đã biến ra sương.
                             Tôi ôm chầm phải tiếng tiêu sầu,
                             Vi vu reo buồn trong đêm thâu.
                             ...................................................
                                                         HÀN MẶC TỬ


         Đặc biệt , trong thi ca Việt Nam có những bài thơ bình thanh toàn bài . Chẳng hạn bài thơ “Hoa ti - gôn” của Vân Anh đăng trong Phổ thông bán nguyêt san trước 1975 ( do Nguyễn Vĩ chủ biên ) .

                                       
HOA TI GÔN
                                                “Bảo rằng hoa giống như tim vỡ
                                                  Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi”
                                                                                     T.T.KH.


                             
Chiều xưa qua nhà anh mang cho
                              Chùm hoa ti- gôn xui anh mơ
                              Vui cười em hôn hoa vào lòng
                              Và em tìm ra bao vần thơ

                              Chiều nay sao lòng em vương buồn
                              Mong chờ anh và hoa ti- gôn
                              Chùm hoa trên bàn hầu như tàn
                              Xa anh hoa sầu , em sầu hơn

                              Anh ơi ! Giờ đây ngoài biên cương
                              Anh đang xông pha nơi sa trường
                              Chiều xưa anh đi bao năm rồi
                              Không lời , không thơ , buồn vương vương

                              Hình anh cho em đà phai màu
                              Em không nhìn ra anh em đâu
                              Bình sinh anh thường ưa hoa này
                              Hôm nay nhìn hoa em sầu đau

                              Cầu trời cho em luôn gần anh
                              Nhưng trời cao hơn tầng mây xanh
                              Bên anh , em đan toàn len hồng
                              Bên anh , em ngồi chờ trăng thanh

                              Bên anh , em vun hoa trong vườn
                              Cho nhà chen đầy , ôi muôn hương
                              Bên dàn tre che phòng anh nằm
                              Em trồng cho nhiều cây ti- gôn

                              Trồng nhiều ti- gôn ngay bên thềm
                              Xây quanh phòng anh làm thành rèm
                              - Anh ơi , sao lòng em bồn chồn
                              Hay là vì yêu hoa hình tim
                                                          VÂN ANH
                                           ( Phổ thông bán nguyệt san )


         Riêng thi sĩ Bích Khê có hai bài thơ rất nổi tiếng toàn bình thanh , đó là bài “Tì bà” ( hai nhạc sĩ Phạm Duy và Khúc Dương đã phổ nhạc ) và bài “Hoàng Hoa”

                                                  TỲ BÀ
                             
Nàng ơi! Tay đêm đang giăng mềm
                              Trăng đan qua cành muôn tay êm
                              Mây nhung pha màu thu trên trời
                              Sương lam phơi màu thu muôn nơi

                              Vàng sao nằm im trên hoa gầy
                               Tương tư người xưa thôi qua đây
                               Ôi! Nàng năm xưa quên lời thề
                               Hoa vừa đưa hương gây đê mê

                               Cây đàn yêu đương làm bằng thơ
                               Cây đàn yêu đương run trong mơ
                               Hồn về trên môi kêu: em ơi
                               Thuyền hồn không đi lên chơi vơi

                               Tôi qua tìm nàng vay du dương
                               Tôi mang lên lầu lên cung Thương
                               Tôi không bao giờ thôi yêu nàng
                               Tình tang tôi nghe như tình lang

                               Yêu nàng bao nhiêu trong lòng tôi
                               Yêu nàng bao nhiêu trên đôi môi
                               Đâu tìm Đào Nguyên cho xa xôi
                               Đào Nguyên trong lòng nàng đây thôi

                              Thu ôm muôn hồn chơi phiêu diêu
                              Sao tôi không màng kêu: em yêu
                              Trăng nay không nàng như trăng thiu
                              Đêm nay không nàng như đêm hiu

                              Buồn lưu cây đào tìm hơi xuân
                              Buồn sang cây tùng thăm đông quân
                              Ô! Hay buồn vương cây ngô đồng
                              Vàng rơi! vàng rơi: Thu mênh mông.
                                                                       BÍCH KHÊ





                                              HOÀNG HOA 
                              Lam nhung ô ! màu lưng chừng trời;
                              Xanh nhung ô ! Màu phơi nơi nơi.
                              Vàng phai nằm im ôm non gầy;
                              Chim yên neo mình ôm xương cây.
                              Đây mùa Hoàng hoa, mùa Hoàng hoa:
                              Đông nam mây đùn nơi thành xa...


                              Oanh già theo quyên quên tin chàng !
                              Đào theo phù dung: thư không sang !
                              Ngàn khơi, ngàn khơi, ta, ngàn khơi:
                              Làn trăng theo chàng qua muôn nơi;
                              Theo chàng ta làm con chim uyên;
                              Làn mây theo chàng bên nhung yên.


                              Chàng ơi! hồn say trong mơ màng,
                              -- Hồn ta ? hay là hồn tình lang ?
                              Non Yên tên bay ngang muôn đầu...
                              Thâm khuê oan gì giam xuân sâu ?
                              -- Ai xây bờ xanh trên xương người ?!
                               Ai xây mồ hoa chôn đời tươi ?!
                                                                       BÍCH KHÊ


       Có một bài thơ  bình thanh rất hay đã xuất hiện cách đây gần 40 năm, nhưng ít ai biết . Nhạc sĩ tài hoa THẢO  NGUYÊN tức là thầy giáo Nguyễn Hứa Thảo ( từng giảng dạy trường Trung học Nguyễn Hoàng – Quảng Trị  và các trường Quốc Học , Đồng Khánh – Huế ) rất tâm đắc , âm thầm  phổ nhạc, ca sĩ Quốc Duy trình bày. Đó là bài thơ  RU ĐỜI TRÊN TAY của tác giả  TÔN NỮ THU DUNG – một thi nhân cũng huyền bí như T.T.KH . TÔN NỮ THU DUNG đến nay chưa được xác định rõ là ai, nam hay nữ ? – T.T.KH thì đã được ông Nguyễn Vĩ  vén màn bí mật từ lâu rồi  
( xem bài  "Thâm Tâm và sự thật về TTKh" của Nguyễn Vĩ)
 http://thinhanquangngai.wordpress.com/2007/08/07/tham-tam-va-s%E1%BB%B1-th%E1%BA%ADt-v%E1%BB%81-ttkh/ 
 và bài " Huyền thoại hoa ti-gôn" của Ngọc Thiên Hoa")
 http://ngocthienhoa.net/index.php?view=story&subjectid=1440&chapter=4 

 Mời click chuột vào đường link sau để nghe nhạc :

http://www.art2all.net/nhac/thaonguyen/dk-qh/rudoitrentay_t.mp3

    Hoặc :      RU ĐỜI TRÊN TAY

                                     RU  ĐỜI  TRÊN  TAY ...
                                              Thơ: Tôn Nữ Thu Dung
                                              Nhạc :  Thảo Nguyên


                             Ngàn năm ... ngàn năm sao chưa về ,
                             Thiên thu ... còn  xa như  hôn  mê ...
                             Tìm ai ... đời đời  nghe bâng khuâng ,

                             Ta về ... rung tơ cho đàn ngân ...

                             Ru đời ... êm xuôi như rong rêu ,
                             Ru người ... mi ngoan ... trong mưa chiều
                             Đêm  nghe quỳnh hoa ... say hương mê..

                             Đêm nhìn sao rơi ... quên đường  về...

                             Đường về ... còn xa  như cơn mơ ...
                             Tìm đâu ... dư âm thừa... hương xưa ...
                             Ngày nào, chim về nghe sương rơi ...
                             Ngày nao, chim yêu bay đầy trời ?

                             Còn nghe chi đâu ... đàn TƯƠNG NHƯ...   
                             Còn ai cho ta ... lời tương tư ?
                             Đời sao im ngoan ... như hồ thu ...

                             Người sao xa nhau ... như sương mù ...

                             Ta về ... tìm mây , quên người xưa ....   
                             Hương yêu thời nào ... nghe như mơ ...
                             Ta về... ru đời ngoan trên tay ...

                             Ta về ... ru ta ... quên đời này !

         Bản thân tôi , cũng tập tò làm thử ba bài thơ toàn bình thanh .Một bài theo thể ngũ ngôn , một bài theo thể thất ngôn , một bài theo thể lục bát .

                                      
 THÙY HIÊN (* )

                               Chiều tàn sương lung linh
                               Vườn hồng mơ chim xanh
                               Thùy Hiên , em trong vườn
                               Bừng lòng bao là thương

                               Môi hồng gieo buồn vương
                               Mơ hồ chờ anh hôn
                               Lâng lâng và chơi vơi
                               Yêu em không còn lời

                               Hồn chiều in lên mi
                               Thuyền tình xuôi mây đi
                               Ồ nàng hay sao trời
                               Thiên hà hay trùng khơi ?

                               Hồn anh dâng bâng khuâng
                               Đàn lòng sao ngân vang
                               Cung trầm rung miên man
                               Lời trên môi thì thầm

                               Lời chiều muôn năm xưa
                               Òa tràn trăm sông thơ
                               Mênh mang tà huy bay
                               Thùy Hiên vàng trăng gầy

                           *Thùy Hiên : Tên người thiếu nữ
                                                                LA THUỴ 



             


                                           TÌNH XƯA

                             
Sầu thu mênh mang thương rừng phai
                              Tương tư bâng khuâng nhiều canh dài
                              Lời trăng vương gieo hờn lên môi
                              Đêm đêm mơ ai nhìn mây trôi

                              Đêm đêm mơ ai nhìn mây trôi
                              Chừ đây uyên ương không còn đôi
                              Rồi em sang ngang trên thuyền hoa
                              Giang hồ phiêu bồng ru đời ta

                              Giang hồ phiêu bồng ru đời ta
                              Lênh đênh trùng khơi đùa phong ba
                              Vàng trăng giăng tơ khơi tình xưa
                              Tình ơi ! Tình ơi ! Đừng đong đưa
                                                                   LA THUỴ


                                                     HỒ CẦM
                                     
 Vang đêm thanh hồ cầm ngân
                              Trăng ngà giăng tơ cung trầm buông lơi
                                       Lâng lâng tình đang lên khơi
                              Hồ , xừ , xang … lòng chơi vơi canh dài
                                       Mơ hồ hồn xưa liêu trai
                               Mồ thu hoang vu chừ ai u hoài
                                       Vương mang chi, đàn ngân dài
                              Lưu dư hương … ồ trang đài về đâu
                                       Tương tư sao , đàn dâng sầu
                              Say men nồng hay say màu thời gian
                                        Vời chân mây , nhòa non ngàn
                              Bâng khuâng heo may , mơ màng hơi thu
                                        Ai phiêu diêu trong sương mù
                              Người muôn năm … từ thâm u quay về
                                        Trần gian kia còn si mê?
                              Hồ cầm cao cung , thương hề niềm xưa
                                        Rơi rưng rưng từng âm thừa
                               Sao trời lung linh đường tơ chìm dần
                                                                            LA THỤY



  Bài thơ HỒ CẦM được nhạc sĩ Thảo Nguyên - một thành viên của trang web  L'ART CHAN TRAN đã phổ nhạc.


             



       Mời click chuột theo đường link sau để thưởng thức :

             http://www.youtube.com/watch?v=qZU1v72YUnE
        

         Bài “HỒ CẦM” tôi lấy cảm hứng từ các câu thơ : "Ái thính thu phần quỷ xướng thi” ( Vương Ngư Dương ), " Thơ thẩn nghe ma đọc mấy lời" ( Tản Đà ), "Quạnh quẽ thu phần thơ bặt tiếng" ( Vũ Hoàng Chương ). Luật hài thanh trong thơ lục bát chính thể đối với các tiếng trong câu thơ vốn là :

                                 Bằng bằng , trắc trắc, bằng bằng 
                         Bằng bằng, trắc trắc, bằng bằng, trắc bằng


        Theo đúng quy định " nhị ,tứ ,lục phân minh", thì tiếng thứ tư  trong luật hài thanh của thơ lục bát truyền thống, bắt buộc phải mang thanh trắc.

       Thế nhưng, Thâm Tâm từng có câu thơ bình thanh  "đưa người ta không đưa sang sông"  trong bài thơ TỐNG BIỆT HÀNH  nổi tiếng, thì trong bài thơ  lục bát "CÁC ANH" cũng từng có câu lục hoàn toàn bình thanh:

                              Hơi đàn buồn như trời mưa
                              Các anh tắt nốt âm thừa đi thôi
                                                              (Thâm Tâm)


        Bắt chước Thâm Tâm , tôi thử làm bài thơ lục bát bình thanh “HỒ CẦM “ này, góp chung với hai bài thơ đã làm từ trước thành ba bài thơ bình thanh gửi đến quý bạn đọc cho vui những khi trà dư tửu hậu .

                        “Mua vui mong được một vài trống canh “
                                                                    (Nguyễn Du)

                                                                                             
LA THUỴ

Thứ Bảy, 12 tháng 11, 2011

CÁC DẠNG THƠ VIỆT NAM ĐẶC BIỆT

         Ngoài dạng THƠ BÌNH THANH, mình sưu tầm được thêm một số dạng thơ đặc biệt khác. Xin post lên cho quý bạn cùng đọc nhé !


   I-THƠ ĐỌC NHIỀU CÁCH 

      1.Đọc theo 2 cách :    

                                              ĐỀ TRANH MỸ NỮ
              (Thuận nghịch độc)

            Đọc xuôi :
                                      Hương tiên gác vắng nhặt ca oanh
                                      Bận mối sầu khêu gượng khúc tranh
                                      Sương đỉnh trướng gieo từng dục mộng,
                                      Nguyệt bên rèm tỏ dễ si tình.
                                      Vàng thưa thớt cúc tan hơi dạm,
                                      Lục phất phơ sen đọ rạng thanh
                                      Trang điểm ngại chăm dừng trục gấm
                                      Phòng tiêu lạnh lẽo khoá xuân xanh.

                                                       Đọc ngược :
                                      Thanh xuân toả liễu lãnh tiêu phòng
                                      Cẩm trục đình châm ngại điểm trang.
                                      Thanh rạng độ liên phi phất lục,
                                      Đạm hi tan cúc thát sơ hoàng.
                                      Tình si dị tố liêm biên nguyệt,
                                      Mộng xúc tằng liêu trướng đỉnh sương.
                                      Tranh khúc cưỡng khiêu sầu mỗi bận,
                                      Oanh ca nhật vĩnh các tiên hương
                                      PHẠM THÁI

               Xem bài thơ khác theo thể “yết hậu” của Phạm Thái:

                                                           SAY
                                      Sống ở dương gian đánh chén nhè
                                      Chết về âm phủ cắp kè kè
                                      Diêm vương phán hỏi : - Mang gì đó?
                                      Be !

        2.Đọc theo 6 cách :

                                            CỬA SỔ ĐÊM KHUYA
                                      Hoa cười nguyệt rọi cửa lồng gương
                                      Lạ cảnh thêm buồn nợ vấn vương
                                      Tha thiết liễu in,hồ gợn bóng
                                      Hững hờ mai thoáng gió đưa hương
                                      Xa người nhớ cảnh tình lai láng
                                      Vắng bạn ngâm thơ rượu bẽ bàng
                                      Qua lại yến ngàn dâu ủ lá
                                      Hòa đàn sẵn có để bên tường
                                                                 HÀN MẶC TỬ

                    Cách đọc 1:   Đọc xuôi
                    Cách đọc 2 :  Đọc ngược
                    Cách đọc 3 :  Bỏ 2 chữ đầu  ở mỗi câu đọc xuôi
                    Cách đọc 4:   Bỏ 2 chữ sau ở mỗi câu đọc xuôi
                    Cách đọc 5 :  Bỏ 2 chữ đầu ở mỗi câu đọc ngược
                    Cách đọc 6 :  Bỏ 2 chữ sau ở mỗi câu đọc ngược 

         3.Đọc theo 8 cách :

                                                  CẢNH XUÂN
                                       Ta mến cảnh xuân ánh sáng ngời
                                       Thú vui thơ rượu chén đầy vơi
                                       Hoa cài dậu trúc cành xanh biếc
                                       Lá quyện hương xuân sắc thắm tươi
                                       Qua lại khách chờ sông lặng sóng
                                       Ngược xuôi thuyền đợi bến đông người
                                       Xa ngân tiếng hát ,  đàn trầm bổng
                                       Tha thướt bóng ai mắt mỉm cười
                                                                  KHUYẾT DANH

                    Cách đọc 1 :   Đọc xuôi
                    Cách đọc 2 :   Đọc ngược
                    Cách đọc 3 :   Bỏ 2 chữ đầu ở mỗi câu , đọc xuôi
                    Cách đọc 4 :   Bỏ 2 chữ cuối ở mỗi câu , đọc ngược
                    Cách đọc 5 :   Bỏ 3 chữ đầu ở mỗi câu , đọc xuôi
                    Cách đọc 6 :   Bỏ 3 chữ cuối ở mỗi câu , đọc ngược
                    Cách đọc 7 :   Bỏ 4 chữ đầu ở mỗi câu , đọc xuôi
                    Cách đọc 8 :   Bỏ 4 chữ cuối ở mỗi câu , đọc ngược


          4.Đọc theo 10 cách

           Đó là bài thơ   LỆ CÁT ĐẰNG  của Nhật Hồng Nguyễn Thanh Vân

1.- Đọc xuôi :
 
Trăng buồn khóc liễu rũ tàn thu,
Giá lạnh trời sương gió mịt mù.
Cằn cỗi sắc hương mùi nhạt tẻ,
Võ vàng son phấn nét mờ lu.
Băng thanh lỡ phận vùi hoa gấm,
Ngọc khiết thương đời thẹn tóc tơ.

Đằng cát lệ rơi tình rẽ lối.
Giăng sầu chuốc hận tủi hờn thơ

2.- Đọc ngược :
 
Thơ hờn tủi hận chuốc sầu giăng,
Lối rẽ tình rơi lệ cát đằng.
Tơ tóc thẹn đời thương khiết ngọc,
Gấm hoa vùi phận lỡ thanh băng.
Lu mờ nét phấn son vàng võ,
Tẻ nhạt mùi hương sắc cỗi cằn.
Mù mịt gió sương trời lạnh giá,
Thu tàn rũ liễu khóc buồn trăng.
 
 3.- Bỏ 2 chữ đầu mỗi câu bài xuôi :
 
Khóc liễu rũ tàn thu,
Trời sương gió mịt mù.
Sắc hương mùi nhạt tẻ,
Son phấn nét mờ lu.
Lỡ phận vùi hoa gấm,
Thương đời thẹn tóc tơ.
Lệ rơi tình rẽ lối,
Chuốc hận tủi hờn thơ.


4.- Bỏ 2 chữ đầu mỗi câu bài ngược :
 
Tủi hận chuốc sầu giăng,
Tình rơi lệ cát đằng.
Thẹn đời thương khiết ngọc,
Vùi phận lỡ thanh băng.
Nét phấn son vàng võ,
Mùi hương sắc cỗi cằn.
Gió sương trời lạnh giá,
Rũ liễu khóc buồn trăng.


5.- Bỏ 3 chữ đầu mỗi câu bài xuôi :
 
Liễu rũ tàn thu,
Sương gió mịt mù.
Hương mùi nhạt tẻ,
Phấn nét mờ lu.
Phận vùi hoa gấm,
Đời thẹn tóc tơ.
Rơi tình rẽ lối,
Hận tủi hờn thơ.


 6.- Bỏ 3 chữ đầu mỗi câu bài ngược :
 
Hận chuốc sầu giăng,
Rơi lệ cát đằng.
Đời thương khiết ngọc,
Phận lỡ thanh băng.
Phấn son vàng võ,
Hương sắc cỗi cằn.
Sương trời lạnh giá,
Liễu khóc buồn trăng.


 7.- Bỏ 3 chữ cuối mỗi câu bài xuôi :
 
Trăng buồn khóc liễu,
Giá lạnh trời sương.
Cằn cỗi sắc hương,
Võ vàng son phấn.
Băng thanh lỡ phận,
Ngọc khiết thương đời.
Đằng cát lệ rơi,
Giăng sầu chuốc hận.
 
8.- Bỏ 3 chữ cuối mỗi câu bài ngược :
 
Thơ hờn tủi hận,
Lối rẽ tình rơi.
Tơ tóc thẹn đời,
Gấm hoa vùi phận.
Lu mờ nét phấn,
Tẻ nhạt mùi hương.
Mù mịt gió sương,
Thu tàn rũ liễu.


9.- Đọc như thơ tự do bài xuôi :

Trăng buồn…
Khóc liễu…
Rũ tàn thu…
 
Giá lạnh…
Trời sương…
Gió mịt mù…
 
Cằn cỗi…
Sắc hương…
Mùi nhạt tẻ…
 
Võ vàng…
Son phấn…
Nét mờ lu…
 
Băng thanh…
Lỡ phận…
Vùi hoa gấm…
 
Ngọc khiết…
Thương đời…
Thẹn tóc tơ…
 
Đằng cát…
Lệ rơi…
Tình rẽ lối…
 
Giăng sầu…
Chuốc hận…
Tủi hờn thơ…
 
10.- Đọc như thơ tự do bài ngược :

Thơ hờn…
Tủi hận..
Chuốc sầu giăng…
 
Lối rẽ…
Tình rơi…
Lệ cát đằng…
 
Tơ tóc…
Thẹn đời…
Thương khiết ngọc…
 
Gấm hoa…
Vùi phận…
Lỡ thanh băng…
 
Lu mờ…
Nét phấn…
Son vàng võ…
 
Tẻ nhạt…
Mùi hương…
Sắc cỗi cằn…
 
Mù mịt.. Gió sương…
Trời lạnh giá…
 
Thu tàn…
Rũ liễu…
Khóc buồn trăng…

  II. THƠ VIỆT ĐỆM NGOẠI NGỮ

 Người VN có tài  "thi hoá"  bài học ngoại ngữ. Thời xưa
 đã có người  “nôm hoá” 

chữ Hán để học trò học dễ thuộc, một dạng như tam tự kinh rất đặc thù VN, chẳng hạn :

                                      " Thiên : trời , địa : đất
                                      Cử : cất , tồn : còn
                                      Tử : con , tôn : cháu
                                      Lục : sáu , tam : ba
                                      Gia : nhà , quốc : nước
                                      Tiền : trước ; hậu : sau
                                      Ngưu : trâu , mã : ngựa…..”

      Tới thời học Pháp ngữ, cũng được Việt hoá để dễ nhớ, dễ thuộc, chẳng hạn :

                                   “ Bớp : bò , sư tử : li-ông
                                   Sơ - van : con ngựa ,  me - dông : cái nhà
                                   Ma - pham chính thật bà nhà 
                                   Mông - xơ đích thị chỉ là thưa ông”
  
        Anh  Nguyễn Văn Quang  có phổ biến  cách học Pháp văn (trích trong cuốn “Trường NH 
chân dung và Kỷ niệm I ” do Võ Thị Quỳnh chủ biên ) nghe thật ngộ nghĩnh :
                                 “ ma soeur : chị tôi , mou : mềm, long : dài ”

          Và  đây bài học Anh ngữ bằng thơ rất dễ thuộc :
               Long : dài ,  short : ngắn , tall : cao
               Here : đây, there  : đó, which : nào, where : đâu
               Sentence có nghĩa là câu
               Lesson : bài học,  rainbow : cầu vồng
               Husband là đức ông chồng
               Daddy : cha bố ,  please don’t :  xin đừng
               Darling tiếng gọi em cưng
               Merry : vui thích, cái sừng là horn
               “Rách” rồi xài đỡ chữ  “torn”
               “To sing” là “hát”, a song : một bài
               Nói sai sự thật : to lie
               Go : đi,come : đến, “một vài” là “some” 
               ………………………………………….
                                     
    
Có giai thoại được truyền tụng rằng : Vua Tự Đức – vị vua giỏi văn thơ triều Nguyễn, một hôm khi lâm triều, trước bách quan ngài hí hửng cho biết tối qua được thần mộng báo hai câu thơ hay và lạ, thơ Hán nhưng có chen lẫn từ Nôm  :
                                     “Viên trung oanh truyện khề khà ngữ
                                      Dã ngoại đào hoa lấm tấm khai ”

        Cao Bá Quát tâu rằng :
                          “Hai câu thơ trên có trong một bài thơ do thần làm hồi còn nhỏ”.

       Ông liền đọc một mạch bài thơ :

                             “Bảo mã tây phương huếch hoác lai,
                                     Huênh hoang nhân tự thác đề hồi.
                                     Viên trung oanh chuyện khề khà ngữ,
                                     Dã ngoại đào hoa lấm tấm khai.
                                     Xuân nhật bất văn sương lộp bộp,
                                     Thu thiên chỉ kiến vũ bài nhài.
                                     Khù khờ thi tứ đa nhân thức,
                                     Khệnh khạng tương lai vấn tú tài”.
                                                                CAO BÁ QUÁT


        Tú Xương nhà thơ « xuất khẩu thành thi » chỉ với 2 câu thơ thôi mà nói được 3 thứ tiếng Hán,Việt, Pháp :

                                   «Cống hỉ», «mẹc – xì», đây thuộc cả
                                   Chẳng sang Tàu , tớ cũng sang Tây
                                                                 ( TÚ XƯƠNG)
       Ghi chú :
                                  Cống hỉ : cung hỉ = chúc mừng
                                  Mẹc-xì : merci = Cám ơn

  *MỘT SỐ BÀI THƠ VIỆT CHEN NGOẠI NGỮ

                                  
GÁI QUÊ
                             Trèo lên mười bậc đít  mông - tê            (monter = trèo)
                             Tiên cùng không rượu , chẳng cà - phê  (fée = tiên)
                             Chín lầu  cửa khoá , lo nơm nớp            (neuf = chín)
                             Nằm tính thâu đêm chuyện cút – sê        (coucher)
                                                   
Nguyễn Thanh Nhung

                                 PHÚT CHIA LY
                             Nói mãi nàng vẫn đi      (dit = nói)
                             Sét đánh rền một phút   (foudre = sét)
                             Giường ngập lệ chia ly  (lit = giường)
                             Tràn sâu vào nửa mét   ( mettre = tràn ngập)
                                                 Kiều Phong

                                           
 GIŨ LỤA
                             Tay nâng dải lụa mong manh   (main = main)
                             Gái quê mà lại như hình cung phi   (fille = gái)
                             Đời còn bao nỗi vân vi    (vie = đời)
                             Làm sao trả nổi những gì ta vay   (travail = làm)
                                                           Võ Viết Quân

                                   
 HOA TƯƠNG TƯ
                             Yêu em , cũng biết được em mê   (aimmer = yêu)
                             Câm nín chi cho dạ tái              (taire = câm)
                             Hồ mộng đôi phen tha thiết lắc     (lac = hồ)
                             Tiên bồng một cõi thảnh thơi phê  (fée = tiên)
                             Đường mây chưa phỉ can chi rút   ( route = đường)
                             Mũi sóng cao đành quá chấp nê     (nez = mũi)
                             Đò đến cầu lam mong được bắc     (bac =đò)
                             Tương tư hoài một đoá « păng- sê» (pensée = tương tư)
                                                     Thân Trọng Thuỳ Như
                                                       (Quận 3 – TP HCM)    

                                             
CỨ MƠ
                            Tôi  thức sao mà tôi cứ mơ                (me = tôi)
                            Lửa  tình âm ỉ cháy lơ phơ                (feu = lửa)
                            Bốn  phương ngóng bóng trời mù cát (quatre = bốn)
                            Hai  ngựa đưa tin vô cùng đơ            (deux =hai)
                            Đầu  bạc lại xanh màu lễ tết              (tête = đầu)
                            Tim  hồng thêm thắm nhịp thời cơ    (coeur =tim)
                            Cả  toà thiên phú mà nuy tú              (tout = tất cả)
                            Cầu  ước chuyện kia chẳng vẩn vơ   (voeux  = cầu ước)
                                                              Võ Viết Doãn

Bài thơ nói lên tâm sự một phụ nữ VN lấy chồng là một viên công sứ Pháp mãn nhiệm trở về nước
                        J’ écris (tôi viết)  tình thư une lettre (một lá)                            
                            Envoie (gửi)  thăm hỏi me-sừ Le Résident (ông công sứ)                            
                            Toute seul (một mình) gạt nước mắt than rằng :                            
                            Cochon (con lợn)  long đong lỡ làng ,
                            Từ khi thiếp bén duyên chàng
                            

                            La noce (đám cưới)  chưa đặng một bàn tiệc vui
                       Éloigner (xa cách)   ai khéo dục xui
                            Couteau (con dao) sao nỡ cắt mùi nguyệt hoa
                            La cour (sân nhà) mousse  (cỏ) mọc  lune (trăng) tà
                            La chambre ( buồng ngủ) biết lấy ai làm ami (bạn)
                            Lạnh lùng chiếc chemise (áo)  lấp ló,
                            Ta figure (khuôn mặt anh)  thấy đó mà mong
                            Bây giờ tình biết comment  (làm sao bây giờ)
                            Pourqoi (tại sao)  nỡ để silent (im lặng)  cho đành
            ( Ông Đinh Hương Sơn sưu tầm và đăng trên  tạp chí   "Xưa và Nay"  số 257 (Tháng 4/1946)

                  ĐÒI LẠI NHÀ TỰ BỊ NGƯỜI Ở NHỜ CHIẾM
                   Nhà moa bị cướp (moi = tôi)
                   Nhà  moa cho ở , luý tăng-pi (lui =anh ta ; tant pis = cóc cần)
                   Cướp của mà không tiếng mẹc- (merci = cám ơn)
                   Mặc kệ moa kêu vang pạc- tú (partout = khắp nơi)
                   Ung dung luý vẫn sống i-xi (ici = ở đây)
                   Ái tình nhân nghĩa nơ vô riêng (ne vaut rien = không có giá trị gì)
                   Móc ngoặ ô dù xà súp phi (cà suffi = đã đủ rồi)
                   Chỉ tội lơ duýt quên tat-chơ (le judge =quan toà ; tâche = trách nhiệm)
                   Nên đành chịu lép tút la vi (tout la vie = suốt cả đời)
                                                  
Giáo sư Dương Thiệu Tống

      ( Do mình dùng chương trình bàn phím tiếng Việt Unikey, một số mẫu tự tiếng Pháp không có trong Unikey nên gõ không được chuẩn lắm )


                          MỘT  THẾ - KỶ MẤY VẦN THƠ
                                             ----OOO----
                          *Tiễn chân quân viễn chinh Pháp
                          *Kỷ niệm 100 năm Việt Nam đau khổ

                           Ánh hồng chói rạng chân trời mới
                           Ngọn lửa đao binh tắt lịm rồi.
                           Có kẻ chiều nay về cố quán,
                           Âm thầm, không biết hận hay vui ?!

                           Chiều nay,
                           Kèn kêu tức tưởi nghẹn lời
                           Tiếng ngân xúc động dạ người viễn chinh !
                           Chiều nay trên nghĩa địa
                           Có một đoàn tinh binh
                           Cờ rủ và súng xếp
                           Cúi đầu và lặng thinh.
                           Nghẹn ngào giã biệt người thiên cổ
                           Đất lạ trời xa sớm bỏ mình.
                           Thịt nát, xương tan, hồn thảm bại
                           Nghìn năm ôm hận cõi u minh !
                           Những ai làm lính viễn chinh,
                           Chiều nay bước xuống tàu binh trở về.

                           Tàu  xúp - lê !
                           Tàu xúp - lê !
                           Cửa Hàm Tử lao xao sóng gợn
                           Bến Bạch Đằng lởn vởn hồn quê …
                           Bước đi những bước nặng nề
                           Ngày đi chẳng biết, ngày về chẳng hay !
                           Một ngàn chín trăm năm sáu (1956)
                           Một ngàn  tám trăm sáu hai  (1862)
                           Giật mình bấm đốt ngón tay,
                           Trăm năm một giấc mộng dài hãi kinh !

                           Ngày anh đến đây :
                           Thành Đà Nẵng tan hoang vì đại bác
                           Xác anh hùng Đinh Lý hóa tro bay !
                           Giữ Gia Định, Duy Ninh liều mạng thác
                           Ôm quốc kỳ tuẩn tiết giữa trùng vây !
                           Phan Thanh Giản nuốt hờn pha thuốc độc
                           Bởi xâm lăng bắt nhượng nước non nầy !
                           Và Thăng Long máu hòa ba lớp đất
                           Thất KinhThành, Hoàng Diệu ngã trên thây ! …
                           Hỡi ơi ! Xương máu dẫy đầy,
                           Chân anh dẫm tới, đất nầy tóc tang !
                           Tay gươm, tay súng
                           Bước nghinh, bước ngang
                           Anh bắn !
                           Anh giết !
                           Anh đâm !
                           Anh dầm !
                           Anh đày Bà Rá , Côn Lôn,
                           Anh đọa Sơn La , Lao Bảo …
                           Anh đoạt hết cơm hết áo,
                           Anh giựt hết bạc hết vàng …
                           Chặt đầu ông lão treo hàng thịt,
                           Mỗ mật thanh niên giữa chiến tràng.
                           Cối quết trẻ thơ văng nát óc,
                           Phanh thây sản phụ đốt thành than ! …
                           Con lìa mẹ,
                           Vợ xa chồng,
                           Cây rụi lá,
                           Nhà trống không …
                           Người chìm đáy biển
                           Người tấp ven sông
                           Người ngã trên núi
                           Người gục trong rừng …
                           Đây Cà Mau, đó Nam Quan,
                           Hung hăng anh bóp trong bàn tay tanh !

                           Nước tôi đang độ yên vui sống
                           Mít ngát hương mùa, bưởi ngọt thanh
                           Lúa nặng tình quê, khoai luyến đất,
                           Không thương nhau, lại giết nhau đành !
                           Cắn răng tôi chịu cực hình
                           Vuốt râu anh hưởng công linh đồng bào.
                           Anh phân ly Nam, Bắc
                           Anh chia rẻ nghèo, giàu.
                           Nước non anh quậy tan tành hết
                           Cho oán hờn nhau, giết lẫn nhau ,
                           Người chết thì dại,
                           Người sống thì ngu.
                           Dân ngu vì bị làm ngu
                           Đặng dân làm ngựa, làm trâu suốt đời !

                           Nhưng, thôi !
                           Bao năm khói lửa
                           Ta hiểu nhau rồi !
                           Cái gì bạo ngược là phi nghĩa
                           Là trái lòng dân, nghịch ý trời.
                           Sắt thép tinh ròng, binh tướng dữ
                           Không sao thắng được trái tim người !
                           Anh về là phải, anh  ơi !
                           Về bây giờ, để còn đời nhớ anh.
                           Những cái gì tôi hận
                           Những cái gì tôi khinh,
                           Bây giờ anh xuống tàu binh
                           Trăm năm chuyện cũ, thôi mình bỏ qua !

                           Bao giờ tôi chẳng nhớ
                           Nước Pháp rộng bao la,
                           Thành  Paris  rực-rỡ
                           Ánh  văn minh chói lòa …
                           “Cốt Đa-duya” (Côte  d’Azur) người thanh và cảnh lịch
                           Bờ “Mạc-xây”(Marseille) xinh đẹp nhất sơn hà.
                           Khí sông núi đúc nên trang tuấn kiệt
                           Bực anh hùng cứu quốc “RỐP” (Job) , “RĂNG-ĐA” (Jean Darc)
                           Tôi nhớ lắm, một ngày năm “tám chín” (1789)
                           Anh vùng lên phá ngục “BÁT-TI ” (Bastille) nhà,
                           Anh giải-phóng cho giống nòi được sống
                           Được vinh quang trong “Đệ Tứ Cộng Hòa” !
                           Anh vui, anh sướng,
                           Anh hát, anh ca …
                           Tôi là người ở phương xa
                           Ngày anh sáng lạn (xán lạn) cũng hòa niềm vui !

                           Anh về nước Pháp xa xôi
                           Chắc anh bao giờ quên được,
                           Những là đường đi nước bước
                           Những là tên tuổi Việt Nam :
                           Suối Yên Thế tuôn tràn hậm hực,
                           Đất Thái Nguyên căm tức nổi vồng,
                           Tháp Mười hận nước mênh mông
                           U Minh mấy trận bão lòng chưa nguôi ! …
                           Việt Nam, nước của tôi :
                           Sông sâu, đồng rộng,
                           Trái tốt, hoa tươi …
                           Hà Nội kinh thành trang chiến sử
                           Sài Côn đô thị rạng anh tài.
                           Phú Xuân bừng chói gương ưu quốc
                           Nghĩa nặng tình thâm vạn thưở nay !
                           Việt Nam, nước của tôi :
                           Già như trẻ
                           Gái như trai
                           Chết thì chịu chết
                           Không cúi lòn ai !
                           Tham lam ai muốn vô xâm chiếm,
                           Thì “giặc vào đây, chết ở đây” !
                           Việt Nam, nước của tôi :
                           Ruộng dâu hóa bể
                           Lòng chẳng đổi thay.
                           Dầu ai  cắt đất chia hai
                           Cho trong đau khổ, cho ngoài thở than.
                           Dầu ai banh ruột xé gan,
                           Cho tim xa óc, cho nàng lìa tôi.
                           Đinh ninh anh nhớ một lời :
                          “Ngày mai thống nhất liền đôi bến bờ” !

                           Đã đến giờ
                           Chia tay cách biệt
                           Anh lìa nước Việt
                           Vừa tủi vừa mừng.
                           Bên nhà vợ đợi con trông,
                           Vắng anh, tình mặn nghĩa nồng cũng phai.
                           Tàu  xúp - lê  một !
                           Tàu  xúp - lê hai !
                           Siết tay anh nhé, anh về nước,
                           Biển lặng trời êm nhớ lấy ngày.
                           Và chẳng bao giờ quên nhắc nhở
                           Cho ai đừng đến đọa đày ai !
                           Tự vấn lương tâm rồi tự đáp :
                           -Đánh cho ai, và chết cho ai ???

                           Bóng ngả trời tây
                           Gió lồng biển cả ,
                           Phút giây từ giã
                           Trang sử trăm năm !
                           Tàu anh rời bến Việt Nam,
                           Hãy xuôi một ngả, một đường mà đi.
                           Xin tàu đừng ghé Bắc Phi,
                           Sóng to gió lớn, chắc gì đến nơi .
                           Đừng gây oan trái, tàu ơi,
                           Hãy xuôi về Pháp cho người hát ca !
                           Tàu  xúp - lê hai !!
                           Tàu  xúp - lê ba !!!
                           Anh về mạnh giỏi
                           -Ô - rờ - voa !  (Aurevoir)
                                               TRUY PHONG
                                                     (1956)                        
    III.THƠ NÓI LÁI 


                                  Cầu đạo nên chi phải cạo đầu
                                  Dầu lai dưa muối cũng dài lâu
                                  Na bường bát tới nương bà vải
                                  Dầu sãi không tu cũng giải sầu.
                                               Thảo Am Nguyễn Khoa Vi


                                  Làng vọng còn hơn cái lọng vàng
                                  Mang sơ tấm áo, chớ mơ sang
                                  Nhắn bạn lên non đừng bắn nhạn
                                  Hang lỗ tìm vào bắt hổ lang

   Cụ Nguyễn Khoa Vy mất năm 1968, cùng với cụ Ưng Bình Thúc Giạ 
thuộc thế hệ cuối cùng 
của Quốc tử giám :
                                                   Nhớ Bạn
                                   Nhắc bạn những thương tình nhạn bắc
                                   Trông đời chỉ thấy cảnh trời đông
                                   Đêm thâu tiếng dế đâu thêm mãi
                                   Công khó chờ nhau biết có không
                                                Thảo Am Nguyễn Khoa Vi

      Hoặc một bài thơ khác:


                                  Đời chua, bậu cứ thử đùa chơi
                                  Chơi ngỗ xong rồi, kiếm chỗ ngơi
                                  Bến đậu thênh thang, mời bậu đến
                                  Ngồi đây say tít, ngất ngây đời.


                                  Mỗi độ xuân sang chả có gì (chỉ có già)
                                  Giàu sang, keo kiệt để mà chi? (...)
                                  Vui xuân chúc tết cầu gia đạo
                                  Cạn chén tiêu sầu tiễn người đi.


                                  Lũ quỷ nay lại về luỹ cũ
                                  Thầy tu mô Phật cũng thù Tây
                                                                  Thảo Am
                                                                     (1946)

                            
                                   "Chú phỉnh" tôi rồi "chính phủ" ơi,
                                   "
Chiến khu" đông lúa "chú khiên" rồi
                                   "Thi đua" sao cứ "thua đi" mãi
                                   "Kháng chiến" lâu rồi "khiến chán" thôi !!!

                                   Thầy giáo tháo giầy, tháo giáo án dán áo
                                   Nhà trường nhường trà, nhường cả hoa, nhòa cả hương
                                   Làm giáo chức, phải giứt cháo
                                   Thảo chương, rồi để được ... thưởng chao
                                   Nhường luôn hết cả nhà xe, nhè luôn hết cả xương
                                   Nhường luôn miếng đất, nhất luôn cả miếng đường
                                   Nhường tới tận rau, nhàu luôn tới tận xương
                                   Nhường tới cái túi, nhúi ... tới cái tường
                                   Lấy lương hưu, để lưu hương


                                   Phấn lau chưa dứt nghe pháo lân
                                   Tân niên rót rượu mời Tiên nâng
                                   Cô dâu hứa đải ăn dưa hấu
                                   Chú rể tinh thần tựa tình thân
                                   Có ông phó đảo châm pháo đỏ
                                   Chú lính xuân qua muốn xa quân
                                   Mang vài chậu kiểng mai vàng rộ
                                   Xin tuần nghỉ phép thoả tình xuân

                                   Về thường thăm lại vườn thề
                                   Buồn lo trăm mối não nề bò luôn
                                   Cuộn cho dùi mập cọ chuông
                                   Người giàu sâu hiểm, chớ buồn dầu sao
                                   Đau lòng lên tận Đông Lào
                                   Thầy tăng ra đón, vẩy chào thằng tây
                                   Tây đà vốn biết ta đầy
                                   Bầy gà tre gạ đổi ngay ghe trà
                                   Chả thằng nào bảo chẳng thà
                                   Đổi trao như vậy chắc là đảo trôi
                                   Vội ta mắc phải vạ tôi
                                   Đành thôi vác chiếu về ngồi đồi thanh
                                   Bánh ong* để dưới bóng anh . . . (bánh tổ ong)
                                   Ăn rồi chợt nghỉ lanh quanh : Ôi rằng
                                   Bắn trong khung vẻ bóng trăng
                                   Làng thâm u quá cũng bằng lầm than
                                   Ngang vài cung gấm ngai vàng
                                   Khổ lòng ngắm thử y chang khổng lồ
                                   Cố ra tìm bắt cá rô
                                   Kho chi một tộ khi cho họ mừng...

                                   Chiều ba mươi, thầy giáo tháo giày ra chợ bán
                                   Sáng mùng một, giáo chức dứt cháo đón xuân sang.

                                        Thơ Nói Lái
                                   Chồng yêu mà vợ chẳng chiều ông
                                   Lại tống lầm đi một tấm lòng
                                   Biết vậy thà ngồi mà viết bậy
                                   Bế bồng khăng khít cũng bằng không !
                                                                                    
huanglin


                                   Thương em, muôn kiếp còn thương mãi,
                                   Em nỡ đem tình anh thảy mương.
                                   Đêm ngủ anh nằm thê thảm khóc,
                                   Câu thề năm cũ quẳng ra đường...
                                                                       A Lin.
                                   Qua hố lội gặp thằng hối lộ
                                   Câu đầu tiên nó hỏi tiền đâu?
                                   Xin chữ ký? anh nghe kỹ chứ?
                                   Một đấu vàng? Ôi, thật váng đầu!
                                              ----------------
                                   Má đưa con đi trong mưa đá
                                   Má đặt con lên mặt đá bằng
                                   Má đi vào xem mi đá bóng
                                   Má đang mang đá tới lót nền
                                   Má lột một lá dính vào phên
                                   Má lấy bên hè đi mấy lá
                                   Má lòn mòn lá cửa ngoài hiên
                                   Má cần mần cá để kho liền
                                   Má cắt con mắt cá đầu tiên
                                   Má cũng mua đầy hai mủng cá
                                   Má can con ăn mang cá kình.

                                  Con cá đối nằm trên cối đá
                                  Cô dâu hứa đi mua dưa hấu
                                  Cô láng giềng tắm bên giếng làng
                                  Thằng bé mồm to lặn lội mò tôm
                                  Gái Củ Chi, chỉ cu hỏi củ chi
                                  Thầy tu tâm lại rất thù Tây
                                  Thằng Tây cũng rất ghét thầy tăng
                                  Bức tranh lộng kiếng đem liệng cống
                                  Điều kiện đầu tiên là ... tiền đâu ?
                                  Thầy giáo tháo giầy đi chân đất
                                  Tiền thân mình có phải thần tiên ?
                                  Kỹ sư giàu cũng hơn cư sĩ nghèo
                                  Uống trà Thái Đức đêm thường thức đái
                                  Sống ở Thủ Đức năm canh thức đủ  
                                  ……………………………………….
                                  Ban ngày lặt cỏ tối công phu
                                  Đậu ủ lâu ngày hóa đậu lu
                                  Ngày ta địa chủ, đêm tu đạo
                                  Đạo chi lạ rứa: "Đạo ù ù".

                                      CẢNH THU
                              (Hay bài thơ “lạc vận mà không lạc” )
                                  Thu đội lá vàng ta đội thu
                                  Tranh thu rồng lộn giữa mây mù
                                  Trên cành đổ lá con công ngủ
                                  Chiếc võng nghiêng đầu dáng mẹ ru
                                  Góc đá chàng trai ngồi lặt cỏ
                                  Ven song mấy ả đứng rờ hoa
                                  Trong thuyền cô gái chôn lời vội
                                  Chàng trẻ khom lưng bít lỗ lù      
                                                          Thái Quốc Mưu
                              THU ĐẬM SẮC MÀU
                                  Thu đệm nhạc buồn đậm sắc thu
                                  Thu ca lời hát đẫm sương mù
                                  Thu cong mặt lá vàng phiên khúc
                                  Thu cỡi đài hoa tím điệu ru
                                  Thu Vũ đại ca tay lắc cọ (1 )
                                  Thu huynh Thái Quốc trí tìm mưu (2 )
                                  Thu nhiều cảm xúc hồn lơ láo
                                  Thu cũ trong ta hiện lú lù                       
                                                       Thiết Bình Nương Tử
                (1)Anh Vũ Hối chỉ với cây cọ long mà viết như vẽ tranh
                (2)Anh Thái Quốc Mưu

                                   Bố nghi bí ngô báo đi bí đao,
                                   Can ông công an đi ông đông y!
                                   Nhà lợp tồn lo nắng cực!
                                           Tập thể giục tập thể tập thể dục tập thể
                                                                 Nguyễn Văn Quang

    NGÔN NGỮ KHÁC
        Cách nói này cũng được nhiều  quốc gia khác sử dụng.
        Thí dụ trong tiếng Anh: "The Lord is a shoving leopard"  ( thay vì "The Lord is a loving shepherd") - gọi là Spoonerism.
        Thí dụ trong tiếng Đức: "Auf der Liebesreise // sprach der Leibesriese: // "Reib es, Liese!" // Und sie rieb es leise." - gọi là "Wortdreher" hay "Buchstabend  reher", cách làm thơ có vần như thế gọi là Schüttelreim


  IV.THƠ HÌNH
    
  1/ THƠ HÌNH THOI  
  
                         MƯA RÀO

                                                 Mưa
                                              Lưa thưa
                                             Vài ba giọt…
                                           Ai khóc tả tơi ,
                                      Giọt lệ tình đau xót?...
                                   Nhưng mây mù tịt , gió đưa
               Cây lá rụng xào xạc giữa trưa.
        Mưa đổ xuống ào ạt, mưa, mưa, mưa !
      Thời gian trôi tan tác theo tiếng mưa cười!
     Không gian dập vùi tan nát theo thác mưa trôi                                                                                                                                      
     Đàn em thơ nhào ra đường, giỡn hớt chạy dầm mưa 
Cỏ hoa mừng nên vận hội, ngả nghiêng tắm gội say sưa
              Nhưng ta không vui, không mừng . 
                  Lòng không ca, không hát!
      Ta đưa tay ra trời, xin giòng mưa thấm mát .
      Tưới vết thương, lòng héo hắt tự năm xưa!
      Nhưng, ô kìa! Mưa rụng, chóng tàn chưa!
             Trời xanh xanh, mây bay tan tác.
                 Ai còn ươm hạt mưa đào ,
                  Lóng lánh trong tim hoa
                        Ai ươm mơ sầu
                        Ôi mong manh,
                                              Trong tim
                                                   Ta !
                                        ( NGUYỄN VỸ )
     

                                                 XƯA VÀ NAY

                xưa
              anh về
          cây sứ trắng
        mùi hương đê mê
 trăng treo ngoài hiên vắng
                                          mắt huyền nhìn anh long lanh
    bao năm trôi thầm lặng
        anh về trăng bay
        hương sứ đắng
              mũi cay
                 nay
  ( NGÔ HỮU ĐOÀN )

 2/THƠ HÌNH BẦU RƯỢU

                                                  TRÚTBUỒN
                                                           *  *
                     rượu nồng
                     đắng môi
                     trút buồn
                   ta cứ uống
                 mãi uống vào
              giết chết cuộc tình
            giết chết một giấc mơ
         đừng khóc những vần thơ
                                                 hãy để cho tình yêu lên tiếng
     ta gửi gắm vào những tâm hồn
                                              nuôi sống  giấc mộng của lứa đôi
                                                nếu em không bao giờ yêu tôi
        để trái tim em mang tội lỗi
            trên cát biển tôi ngồi
              có bóng hình em
                  hoà vào đêm
                     tan biến
                        say!
                    cứ say đi
          quên hết cuộc tình buồn
   nước mắt kia không rõ cội nguồn
                                          khóc cho lòng quên đi đời trống vắng
                                         đừng để sầu che khuất những ánh trăng
                                        này em hỡi ! Nếu anh hoá thành sao băng
                                        biến giấc mơ của em đó vào trong trí nhớ
                                         trên biển cả , anh sẽ mãi làm con thuyền
                                          đưa khách lữ hành về lại bến bình yên
                                           trong mắt  em đó cứ xem là anh điên
    một người điên yêu em say đắm
         trong lối mộng âm thầm
            anh dõi mắt nhìn em
                 say trong đêm
                    lãng quên
           ( BẠCH VÂN NAM )

  3/THƠ HÌNH CHỮ THẬP
        Bài 1
      LỘC XUÂN
                                              (Bài thơ có 2 cách đọc ) 
              Chung
                Vui
              Hưởng
                                     Bông khai nở   LỘC   đơm  đầy quả
               Thắm
               Tình
               Xuân 
               Cách 1 :

                               Chung vui hưởng  LỘC   thắm tình xuân
                               Xuân tình thắm     LỘC   nở khai bông
                               Bông khai nở        LỘC   đơm đầy quả
                               Quả đầy đơm        LỘC   hưởng vui chung 

             Cách 2 :

                               Xuân tình thắm     LỘC   hưởng vui chung
                               Chung vui hưởng  LỘC   nở khai bông
                               Bông khai nở        LỘC   đơm đầy quả
                               Quả đầy đơm        LỘC   thắm tình xuân
        (DIỄM DIỄM ) 

     Bài 2 :                                          Tiên
               nàng
                lấy
                                   Phiền lòng giải  Quạt   tay  đưa  gió
               kết
               nhân
               duyên
                                            ( NGUYỄN KHẮC VIÊM)
            Cách đọc :

                                      Tiên nàng lấy quạt kết nhân duyên
                                      Duyên nhân kết quạt giải lòng phiền
                                      Phiền lòng giải quạt tay đưa gió
                                      Gió đưa tay quạt lấy nàng tiên

     Bài 3 :
               Đây
               anh
               gởi
                                 Thiếp nhớ chàng THƠ  đặng  em  hay.      
               bỏ
              nghĩa
                                                          này
              
    Bài thơ đọc như sau:

                                     Đây anh gởi thơ đặng em hay.
                                     Hay em đặng thơ bỏ nghĩa này.
                                     Này nghĩa bỏ thơ chàng nhớ thiếp.
                                     Thiếp nhớ chàng thơ gởi anh đây.
            KHUYẾT  DANH
 
4- THƠ HÌNH TRÒN  
       Bài thơ được viết thành hình tròn với 13 chữ.
                “Nhạn về đông gởi bạn tình chung một tấm lòng ngơ ngẩn đợi.”


                   N
                   H
                   A.
                   N
                   về
        đông           đợi
       gởi                ngẩn
    bạn                      ngơ
      tình                  lòng
      chung           tấm
                  một
                                            
                   N
                   H
                   A.
                   N
                   về
            đợi         đông
       ngẩn                gởi
      ngơ                    bạn
        lòng               tình
           tấm        chung
                   một                              
             
                 Bài thơ đọc như  sau :

                                     
NHẠN về đông gởi bạn tình chung
                                     Gởi bạn tình chung một tấm lòng
                                     Chung một tấm lòng ngơ ngẩn đợi.
                                     Lòng ngơ ngẩn đợi nhạn về đông.
                 KHUYẾT DANH

                                      
                                                                                 La Thụy (sưu tầm và biên tập)